The Perspectives of Researchers Who Pursue a Bottom-Up Approach in the Field of Urban Design Regarding the Concept of Change Agent
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Heval Bingöl
Danışman: Yücel Can Severcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Aşağıdan yukarıya (katılımcı) planlama stratejilerinde değişim ajanı kavramı oldukça önemli bir role sahiptir. Değişim ajanı kavramının bu önemine rağmen, kentsel tasarım alanında katılımcı planlama ilkelerini benimsemiş araştırmacıların bu kavramı nasıl kavramsallaştırdıkları bilinmemektedir. Bu sebeple, bu tez, değişim ajanı kavramına odaklanmaktadır ve değişim ajanını, gerekli inisiyatifleri alabilecek ve geleceklerinin ve çevrelerinin kaderini belirleyebilecek kadar yetkin ve kapasiteli aktörler olarak tanımlamaktadır. Tartışılır şekilde, kentsel tasarım alanındaki katılımcı projelerin önemli bir kısmı bu kavramı kullanmaya çalışmaktadır veya sadece (doğrudan veya dolaylı) proje sonucu olarak bundan bahsetmektedir. Ancak (1) bu kavramın araştırmacılar tarafından nasıl kavramsallaştırıldığı, (2) araştırmacıların, değişim ajanı oluştururken ne tür teknikler ve yöntemler kullandığı (eğer böyle bir amaç varsa), ve (3) araştırmacıların bu kavrama yaklaşımlarının zamanla elde ettikleri deneyimlere bağlı olarak olumlu ya da olumsuz yönde değişip değişmediği ve eğer değiştiyse neden ve nasıl değiştiği konuları hakkında yazın taramasında çok az bulgu bulunmuştur. Bu sebeple, bu tez çalışması, daha önce çok nadiren araştırılmış bir konu olan değişim ajanlığı düzeyinin arttırılmasının olası olumsuz (veya istenmeyen) etkilerini ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu hedeflere ulaşmak için Türkiye bağlamında kentsel tasarım alanında katılımcı projeler yürüten 6 araştırmacı ile derinlemesine röportajlar yapılmıştır. Araştırmanın sonuçları, bazı araştırmacıların değişim ajanı kavramına yönelik bakış açılarında çeşitli nedenlerden dolayı olumsuz yönde değişimlerin yaşandığını göstermektedir. Ayrıca sonuçlar, araştırmacıların değişim ajanı yaratma konusundaki görüşlerinde proje bağlamının önemini de vurgular niteliktedir.