A Study on the dimensions and determinants of environmental attitudes
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1993
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: CANAN TOSUNOĞLU
Danışman: MUSA DOĞAN
Özet:oz ÇEVREYE KARŞI TUTUMUN BOYUTLARI VE BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA TOSUNO?LU, Canan Doktora Tezi, Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı Tez Yöneticisi: Prof.Dr. Musa Doğan Yardıma Tez Yöneticisi : Doç.Dr. Giray BERBERO?LU Nisan,1993, 98 sayfa Bu çalışmanın amaçları (1) çevreye karşı tutumun boyutlarını incelemek ve (2) çevre bilgisi, cinsiyet, içsel-dışsal kontrol odağı ve ebeveynlerin eğitim düzeyi değişkenlerinden hangisi ya da hangilerinin çevrece istenen davranışların belirleyicisi olduğunu araştırmaktır. Çalışmanın örneklemi Ankara'daki dört farklı Üniversitenin 639 öğrencisinden oluşmuştur. Bu öğrencilerin 348'i kız, 291'i erkektir. Çevreye karşı tutumun boyutlarını araştırmak amacıyla 172 maddelik bir havuzdan seçilen 47 madde 192 ODTÜ öğrencisine uygulanmıştır. Yapılan faktör analizi sonucunda çevreye karşı tutumun dört alt boyuttan oluştuğu gözlenmiştir: (1) Nüfus Büyümesi (5 madde); (2) Çevre Sorunları (5 madde); (3) Nükleer Enerji (4 madde); (4) Enerji Tasarrufu (4 madde). Bu dört alt boyuttaki maddeler Çalışmanın örneklemine uygulanmış ve elde edilen sonuçlar açıklayıcı (exploratory) ve doğrulayıcı (confirmatory) Faktör Analiz yöntemleri ile incelenmiştir. Maddeler daha önce pilot çalışmada belirlenen alt boyutlarda toplanmış ve Çevre Tutum Testi (ÇTT) 18 maddelik bir tutum ölçeği olarak diğer analizlerde kullanılmıştır. Bu çalışmada ÇTT'nden başka bir Çevre Bilgi Testi (ÇBT) ve Çevrece İstenen Davranışlar (ÇİD) ölçeği de geliştirilmiştir. İçsel-dışsal kontrol odağı ise "Rotter Internal-External Locus of Control" ölçeğinden seçilen dokuz maddelik bir alt ölçek ile değerlendirilmiştir. LISREL 7 programı kullanılarak yapılan "ilişki" analizi sonucunda cinsiyet, kontrol odağı ve çevreye karşı tutum değişkenleri ile çevrece istenen davranışlararasındaki "ilişki" katsayıları; çevre bilgisi ve ebeveynlerin eğitim düzeyi değişkenleri ile çevreye karşı tutum arasındaki "ilişki" katsayıları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu sonuçlar, çevreye karşı olumlu davranış ve tutumlara sahip kişiler yetiştirilmesinde kişilikle ilgili değişkenlerin, demografik değişkenlerin ve bilişsel karakterlerle ilgili değişkenlerin önemli bir rol oynadığım göstermektedir. Her ne kadar bugüne kadar yapılan araştırmalar çevre eğitimcilerine yararlı ipuçları sağlıyorsa da bu değişkenlerin eğitim- öğretim ortamına uygulanması kolay değildir. Bu nedenle eğitim-öğretim kurumları bu alanda işbirliği yapmalı ve yoğun çabalar göstermelidir. Anahtar Kelimeler: Çevre Eğitimi, Çevrece İstenilen Davranışlar, Çevreye Karşı Tutum, LISREL 7, "ilişki" Analizi. Bilim Dalı Sayısal Kodu: 222.13.01 vı