MtDNA based genetic diversity of native sheep breeds and Anatolian mouflon (Ovis gmelinii Anatolica) in Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SEVGİN DEMİRCİ
Danışman: İNCİ ZEHRA TOGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, evcil koyunların tarihi ilk evcilleştirmenin merkezinde yer alan 13 Türk koyun ırklarından 628 bireyin mitokondriyal DNA (mtDNA)'ya dayalı haplogrupları (HPG), ve bu bireylerin arasından seçilmiş 240 bireyin mtDNA kontrol bölgesi (CR) sekansları kullanılarak araştırılmıştır. Ayrıca, koyunun ilk evcilleştirme safhaları senaryosuna katkıda bulunmak için 30 Anadolu yaban koyunu (Ovis gmelinii anatolica) mtDNA CR sekansları elde edilmiştir. Irkların haplogrup kompozisyonları mtDNA ND2 bölgesi kullanılarak yapılan SSCP metoduyla tanımlanmıştır. Genetik çeşitlilik ve haplogruplar arasındaki ilişki hesaplanmıştır. Medyan birleştirme ağı ve Komşu birleştirme ağacı gibi haplogrupların filogenetik analizleri, mtDNA CR, sitokrom B (cytB) ve birleştirilmiş CR-cytB bölgelerine ait bu çalışmanın sekansları ve NCBI'dan (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/) alınan sekanlar ile yapılmıştır.Bu çalışmada sunulan sonuçlar, Türk koyun ırklarının şimdiye kadar bulunan bütün haplogrupları (HPG A-E) içerdiğini göstermiştir. Az olan HPG D'de 2 birey, az olan HPG E'de on bir birey gözlenmiş ve sekanslanmıştır. Artan örnek sayısı ile HPG E'nin, uyumsuzluk dağılımı ve nötralite testleriyle diğer yaygın haplogrouplar (HPG A, B ve C) gibi geçmişte büyüme gösterdiği gözlenmiştir. Göçer Türklerin Anadoluya yaklaşık 1000 yıl önce gelişi ile ilişkilendirilebilecek üçüncü koyun göçü sonucunda oluşabilecek Türkiyenin iki bölgeye bölünmesi, uzamsal otokorelasyon analizleri ve sentetik haritada gözlenen mtDNA'ya ilişkin (annesel) desen sayesinde ortaya çıkmıştır. Son olarak, Ovis gmelinii anatolica örnekleri iki haplotip olarak gözlenmiş, bunlardan bir tanesi HPG A içerinde gözlenmiş (muhtemelen yabana kaçan evcil), bir diğeri ise daha önce hiç gözlenmemiş ayrı bir haplotip (HPG E ve C'ye yakın) olarak görülmüştür. Gözlenen bu sınırlı çeşitlilik, izolasyon, parçalanma, parçaların yok olması ve darboğazın sonucu olabilir. Ovis gmelinii anatolica, evcil koyunu meydana getiren yaban koyunlarının evrilmiş soylarının bir parçası olabilir.