Conversational repair strategies in adults with high functioning autism spectrum disorder: A content analysis
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Enformatik Enstitüsü, Bilişsel Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MELİS ODABAŞ ÖĞE
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Murat Perit Çakır
Eş Danışman: Öykü Mançe Çalışır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Otizm Spektrum Bozukluğu, karmaşık doğası nedeniyle başta sosyal biliş olmak üzere çeşitli akademik araştırmalar için zengin bir çalışma alanı sunmaktadır. Mevcut tezin araştırma amacı, Yüksek İşlevli Otizm Spektrum Bozukluğu (YİOSB) olan yetişkin bireylerin ve yaş-eğitim durumu bakımından eşleştirilen sağlıklı bireylerin iletişim kopukluğu olan durumlarla başa çıkmak üzere kullandıkları onarım yöntemlerinin kıyaslanmasıdır. Bu amaçla OSB ve kontrol grubunda yer alan bireylerin tanıdıkları veya deney yürütücüsü ile eşleştiği iki farklı koşulda gerçekleştirdikleri ortak bir görev sırasında alınan video kayıtları çözümlenerek bir söylem derlemi oluşturulmuştur. Görev sırasında partnerler bir birlerini göremeyecek şekilde oturarak önlerindeki bilgisayar ekranları üzerinden eriştikleri ortak görev ortamı üzerinde bir dizi tangram bulmacası çözmüştür. Hedef şeklin sadece anlatıcı rolündeki katılımcı tarafından görüldüğü bu görev sırasında diğer katılımcı anlatıcının yönlendirmesine göre parçaları yerleştirmeye çalışmıştır. Bu deney kurgusuyla katılımcıların bir birlerine talimat vermeleri ve takip etmeleri gereken bir durum oluşturularak konuşma onarım stratejilerinin ve detaylandırma ihtiyaçlarının incelenmesi için uygun bir etkileşim ortamının sağlanması hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında oluşturulan konuşma dökümleri üzerinde içerik analizi yapılarak katılımcıların kullandığı onarım ifadeleri işaretlenmiş ve istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Sonuçlar, OSB grubunun ifadelerinin kontrol grubuna göre daha fazla onarım başlatma yapısı içerdiğini göstermektedir. OSB grubunun, partner tarafından başlatılan onarım ifadesine kıyasla kendi kendine onarım yapma ifadesi kullanmaya daha fazla eğilim gösterdiği gözlenmiştir. Hem OSB hem de kontrol grubunda partnerlerin zamanla göreve ve bir birlerine alıştıkça bulmacaları daha hızlı çözdükleri ve kullandıkları ifade sayısının azaldığı gözlenmiştir.