Displaying culture heritage, defining collective identity: Museums from the late Ottoman Empire to the early Turkish republic

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: PELİN GÜROL ÖNGÖREN

Danışman: Tomris Elvan Altan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Modernitenin güçlü görsel araçları olan müzeler, modern dünyada politik ideolojilerin etkisi altında çeşitli anlatılarla kurgulanmışlardır. Bu araştırma, binalarının, koleksiyonlarının ve eserleri sergileme yöntemlerinin emperyalist, milliyetçi ve modernist ideolojilerin parçası olarak kolektif kimliklerin oluşturulmasında ne ölçüde kullanılmış olduğunu araştırarak, farklı sosyo-politik bağlamları olan Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemlerinin müzelerini kıyaslamalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmanın genel amacı, bu iki farklı tarihsel bağlamda müzelerdeki sergileme üzerine odaklanarak, ortak bir kimlik tanımı oluşturulabilmesinde tarihin ve kültürel mirasın nasıl algılandığını ve nasıl işlendiğini incemektir. Bu araştırma Türkiye'de arkeoloji ve etnoğrafya müzelerinin öncülleri olan Müze-i Hümayun (1887-1891), Evkaf-ı İslamiye Müzesi (1914), Ankara Etnoğrafya Müzesi (1925-1927, açılış:1930), Milli Müze ya da Hitit Müzesi olarak adlandırılan müzeyi içeren gerçekleştirilmemiş proje (1933) ve Hitit ya da Eti Müzesi olarak bilinen (ve daha sonra Anadolu Medeniyetleri Müzesi olarak adlandırılan) (restorasyon başlangıcı:1938) müzeleri incelemektedir. Bu çalışma, eleştirel bir değerlendirme sunabilmek için, müzelerin oluşumunu kendi bağlamlarında incelerken, sadece mimarlık alanında değil, tarih, arkeoloji, etnoğrafya ve müzecilik alanlarında da üretilen bilgiyi kullanarak oluşturulan disiplinlerarası bir çerçeveden yararlanmaktadır.