From little acorns to mighty oaks: Self-regulation strategies of the top ranking science high school students in Turkey and factors promoting the development of these strategies
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: LÜTFİYE SEDA AYDAN
Danışman: Yeşim Çapa Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın birincil amacı öz düzenlemeli öğrenme sürecini ve bu sürecin oluşmasını etkileyen faktörleri ayrıntılı bir şekilde incelemektir. Bu amaçla öz düzenlemesi yüksek öğrencilerin kullandığı öz düzenleme stratejileri, öz düzenlemenin alana özgü bir beceri mi yoksa genel bir beceri mi olduğu, öğretmenlerin öz düzenlemeye dair görüşleri ve öz düzenleme becerisini geliştiren hem öğretimle ilgili hem de kişisel faktörler araştırılmıştır. Bu çalışma yöntemi karma araştırma yöntemidir Küme örneklemesi yöntemiyle nicel veriler Öz Düzenlemeli Öğrenme Stratejileri Ölçeği (ÖÖSÖ) aracılığı ile öğrencilerden ve Öz-Düzenlemeli Öğrenme Öğretmen İnanç Ölçeği (ÖÖÖİÖ) aracılığı ile öğretmenlerden toplanmıştır. Çalışmanın örneklemi Türkiye'nin liselere giriş sınav sonuçlarına göre en yüksek puanla öğrenci alan fen liseleri arasından seçkisiz örnekleme metodu ile seçilen 5 fen lisesinden toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise yine aynı fen liselerinden Öz Düzenlemeli Öğrenme Stratejileri Ölçeği'nden en yüksek puanı alan öğrencilerden seçilerek, öğretmenlerden ise maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile öğrettikleri ders, tecrübe yılı ve cinsiyet bakımından maksimum çeşitliliği gösterecek şekilde seçilmiştir. Öz Düzenlemeli Öğrenme Stratejileri Ölçeği 857 öğrenciye, Öz-Düzenlemeli Öğrenme Öğretmen İnanç Ölçeği 106 öğretmene uygulanmıştır. Ayrıca 15 öğrenci ve 15 de öğretmen ile de mülakatlar yapılmıştır. Elde edilen bulgular göstermiştir ki hedef koyma, çeşitli motivasyon sebepleri yaratma, bu hedefe yönelik stratejik planlama yapma, çevreyi de organize etme, öğrenme görevine yönelme, dikkati toplamak için stratejiler kullanma, önceki bilgileri canlandırma, çeşitli öğrenme metotlarını uygulama, yardım alma ve öz değerlendirme bu öğrenciler tarafından en çok kullanılan öz düzenleme yöntemleridir. Ayrıca araştırmanın sonuçları göstermiştir ki öz düzenleme hem alana özgü hem de genel özellikler taşımaktadır. Bunun yanında öğretmenlerin öz düzenlemeli öğrenme konusunda destekleyici fikirleri olduğu, buna paralel olarak da öğrenimin birçok parçasının öz düzenlemeyi teşvik edebildiği saptanmıştır. İdealist ilkokul öğretmenleri ve uyguladıkları metotlar öz düzenlemeye katkıda bulunun önemli faktörler olarak vurgulanmıştır. Ortaokul ve lise öğretmenlerinin de var olan öz düzenleme becerilerini korumada ve geliştirmede etkili olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında çocuğunun öz düzenleme becerisi geliştirmesine yardım eden ilgili bir ebeveyne sahip olmanın öz düzenleme becerilerine sahip bir kardeşin ya da sosyal çevreden model olabilecek bir bireyin varlığının öz düzenlemeyi geliştirici faktörler olduğu bulunmuştur. Ayrıca öz yeterlik algısının ve eleştirel düşünme becerisinin öz düzenlemeyi olumlu etkileyen faktörler olduğu saptanmıştır.