Urban Oblivion: An Evaluation of Urban Conservation Approaches in terms of Geo-cultural Identity in the Case of Jewish Quarter of Ankara


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ELİF MERVE NALÇAKAR

Danışman: Ahmet Burak Büyükcivelek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumun ortaklığına işaret eden kültürel kimlik kavramı, belirli bir fiziksel çevreye ve sosyal gruba ait olsa dahi, korunması ve gelecek nesillere aktarılması gerekli bir değerdir. Kentsel mekanın hem yapılı çevre hem de sosyal strüktür bağlamında sahip olduğu değerler ile korunması için en etkin araç olarak tanımlanan planlama, kültürel kimliğin sürdürülebilirliği noktasında sıklıkla çatışmalar yaşamaktadır. Özellikle günümüz planlama pratiklerinde somut biçimde karşılaşılan bu durumunun temel nedeni, coğrafi ve yerel çeşitlilikleri vurgulayan bir kavram olarak kültürel kimlik olgusunun, güncel koruma yaklaşımlarına yeterince entegre edilememesidir. Bu bağlamda, ağırlıklı olarak politika ve sosyal bilimler alanlarının vurguladığı yer-kültür kimliği kavramı, mekana doğrudan etkileri açısından planlama literatürünün ve uygulamalarının öznesi haline gelmiştir. Buradan hareketle, Ankara nın eski kent merkezi olan Ulus, sahip olduğu kültürel ve kolektif değerleri ve anıları ile birlikte önemli bir kentsel değerdir. Bu çerçevede, Yahudi Mahallesi de sahip olduğu özgün ve yerel fiziksel yapısı ve geçmiş birikimlerden günümüze uzanan kültürel çeşitliliği ile öne çıkmıştır. Bu çalışma, kentsel unutkanlık kavramı etrafında, yer-kültür kimliğinin kaybolma sürecinin kentsel mekandaki etkilerini Yahudi Mahallesi örneği üzerinden incelemeyi hedeflemektedir. Bu kapsamda alan, geçirdiği değişim/dönüşüm sürecini, konu olduğu planlama uygulamaları üzerinden okunacaktır. Buna ek olarak, yer-kültür kimliğinin unutulma ve kaybolma süreci, yerel, merkezi yönetimler ve mahalle sakinleri ile yapılan görüşmeler, yine bu sürecin mekansal etkileri ile geçmiş ve mevcut koruma yaklaşımlarına dair eleştirel bir bakış açısı sunacaktır. Bu sayede çalışma, gelecekteki koruma pratiklerine dair, yer-kültür kimliği vurgusunu içine alan bir yaklaşım sunarak literatüre katkı koyacaktır.