Muslim-majority states in human rights regimes: Prospects of progress
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ORTADOĞU ÇALIŞMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EFDAL EMİNE KALDIRIM
Danışman: ŞERİF ONUR BAHÇECİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İslam ve insan haklarının uyuşmazlığı, önde gelen Müslüman-çoğunluk ülkelerin görecelik iddiaları ve bu ülkelerin düşük insan hakları karneleri nedenleri ile genel algı, insan haklarını ve Müslüman çoğunluk ülkeleri, ayrı tutmaktadır. Ancak, insan hakları doğrusal bir şekilden ziyade kesintili ve kısım kısım gelişmiş ve mevcut ileri kurumsallaşması 20. Yüzyıl ürünü olup, Müslüman çoğunluk ülkeler bu sürecin tamamen dışında kalmamıştır. Bu ülkeler, BM-merkezli insan hakları rejimine dahil olmayı tercih etmiş, norm oluşturulma sürecine katılmış, temel insan hakları enstrümanlarına taraf olmuş ve hatta OIC bünyesinde bölgesel bir rejimin oluşturulması için adım atmıştır. Ancak bu katılım, eşit derecede insan hakları gelişimini beraberinde getirmemiştir. Katılımları, katılım nedenleri ve düşük karnelerini anlayabilmek üzere realism, liberalism ve yapısalcılığın temel bakış açılarından değerlendirilmiştir. BM merkezli rejiminin tespit edici (declaratory) oluşu, Müslüman çoğunluk ülkelerin anlaşmara seçici bir şekilde taraf olması ve OIC bünyesinde oluşturulan etkisiz rejim, Müslüman çoğunluk ülkelerin, liberallerin iddia ettiği üzere insan haklarının manevi üstünlüğüne ikna oluşları ya da uluslararası sistemin gücü nedeniyle bu rejimlere katılmadığını göstermektedir. İnsan haklarının meşruiyet kazandırıcı gücü ve BM merkezli sisteme katılımın beraberinde getirdiği düşük maliyet daha etkili olmuştur. Bu nedenle, insan haklarının üstünlüğüne dayalı bir ilerleme pek mümkün görünmemekte olup, realist ve yapısalcıların öne sürdüğü ön şartların oluşması insan haklarının ilerlemesini sağlayacak anlamlı katılım için daha olası görülmektedir.