Sources of acid forming ions in a rural and urban airshed

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1990

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: FİGEN ELİYAKUT

Danışman: SÜLEYMAN GÜRDAL TUNCEL

Özet:

ÖZET ŞEHİRLERDE VE YERLEŞİM BÖLGELERİNDEN UZAK HAVA SAHALARINDA ASİT OLUŞTURAN İYONLARIN KAYNAKLARI ELİYAKUT, Figen Yüksek Lisans Tezi, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi : Assoc. Prof. Gürdal Tuncel Eylül, 1990, 102 sayfa Türkiye'de şehirlerde ve yerleşim bölgelerinden uzak bölgelerde atmosferik parçacıklar toplanmıştır. Bu çalışmanın amacı, toplanan parçacıklarda bulunanların taşınımlarını ve kaynaklarım ortaya çıkarmaktır. Yüksek hacimdeki parçacık örnekleri 1988 ve 1989 yıllarında Karadeniz ve Akdeniz'in yerleşim bölgelerinden uzak bölgelerinde toplanmıştır. örnekler, iyon kromotograf ile asit oluşturan iyonlar (sülfat ve nitrat) için analiz edilmiştir. 850mba yükseklikteki trajektoriler ile hava kütlelerinin geldikleri yerler bulunmuştur. En yüksek sülfat ve nitratın Avrupa'dan gelen hava kütlelerinde olduğu tesbit edilmiştir. Bu iyonların atmosferden Karadeniz'e gelen akı miktarı belirlenmiştir. Sonuçlar, sülfat ve nitrat akı miktarlarının Karadeniz'in kirliliğinde önemli rol oynadığını göstermiştir. Ankara'da gözlenen sülfat konsantrasyonları SOj'nun yoğunluğuna bağlı olarak diğer şehirlerde gözlenenlere göre daha yüksektir. Ancak, havadaki sülfatın çoğu, topraktaki CaCOj'den dolayı nötralize olmaktadır. Sonuç olarak, yağmur ve kar şeklinde olan yağışlar iiinedeniyle önemli miktarda H* iyonu depo! anmamaktadır. Fakat, sis durumunda dönüşüm mekanizması hızlıdır ve asidik sülfat sis içinde akümüle olur. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Sülfat, Nitrat, Trajektoriler, İyon Kromotograf, Uzun Vadeli Taşınım, Karadeniz, Akdeniz, Ankara, iv