Multidimensional approach to link between trust and health before and after covid-19: Nationwide investigations based on social capital theory


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: AHMET FURKAN TOSYALI

Danışman: BENGİ ÖNER ÖZKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mevcut araştırma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından finanse edilen ve psikososyal faktörler ile sağlıkla ilgili sonuçlar arasındaki bağıntıyı inceleyen daha büyük bir projenin parçasıdır. Pilot çalışma, maddelerin uygun şekilde kullanılabileceğini ve iki değişkenli ilişkilerin hipotezlerle tutarlı olduğunu göstermiştir. Çalışma 1'de, hipotezler Türkiye popülasyonunu temsil eden bir örneklemde incelenmiştir. Dayanışmacı ve bağlayıcı sosyal sermaye boyutları, KKSD ile pozitif olarak ilişkili bulunmuştur. Bununla birlikte, aracı sermaye KKSD ile anlamlı olarak ilişkili bulunmamıştır. Benzer şekilde, dayanışmacı ve bağlayıcı boyutları arasındaki etkileşimin de KKSD ile anlamlı bir ilişkisi tespit edilmemiştir. Çalışma 1'de, bireylerin, Türkiye'nin farklı özelliklerdeki bölgeleriyle iç içe olmasından kaynaklanan karşılıklı bağımlılığı hesaba katan çok düzeyli bir modelleme kullanılarak aynı hipotezleri incelemek için bir takip analizi yapılmıştır. Teoriye dayalı bir değişken olarak gelir eşitsizliği, analize bölge düzeyinde bir yordayıcı olarak eklenmiştir. Bulgular, sosyal sermaye boyutları ve KKSD açısından bölgesel farklılıklar olabileceğini göstermiştir. Çalışma 2'de, KKSD'nin ülke düzeyinde bir yordayıcısı olarak gelir eşitsizliği belirlendikten sonra farklı ülkelerden verileri hesaba katarak bu modellerin tutarlı olup olmayacağını görmek için aynı ilişki modellerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Dünya Değerler Anketi ve Avrupa Değerler Anketi'nin son dalgalarının ortak veri seti üzerinde 69 ülkeden gelen verileri içeren ikincil veri analizi yapılmıştır. Bu analizde tüm hipotezler doğrulanmıştır. Çalışma 1'in bulguları, COVID-19 pandemisi nedeniyle afet sonrası bağlam göz önünde bulundurularak tartışılmıştır. Çalışma 2'de elde edilen aynı ilişki örüntülerine ilişkin sonuçlar daha ziyade genel bir çerçevede tartışılmıştır.