Application of a regional air pollution transport model for Türkiye


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1991

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: TÜLİN PERVAN

Danışman: SÜLEYMAN GÜRDAL TUNCEL

Özet:

ÖZET BİR BÖLGESEL HAVA KİRLETİCİLERİ TAŞINIM MODELİNİN TÜRKİYE ÜZERİNE UYGULANMASI PERVAN, Tüün Yüksek Lisans Tezi, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Gürdal Tuncel Eylül 1991, 171 sayfa Bu çalışmada, yöresel ve bölgesel kaynakların asidik birikim üzerindeki etkilerini araştırmak için bir bölgesel taşınım modeli Türkiye ve çevresine uygulanmıştır. Seçilen model olan Bölgesel Taşınım ve Asidik Birikim istatistiksel Tahmin Modeli, girdi olarak meteorolojik parametrelerin yer ve zaman içinde istatistiksel ortalamalarını kullandığı için bir istatistiksel modeldir. Çalışmada, modelde kullanılan Türkiye için meteorolojik veri seti geliştirilmiştir. Bu veri seti, yıllık rüzgar gülü frekansının, değişik ortalama yaş ve kuru süreleri olan yağış sınıflarının, rüzgar hızı, dikey eddy difüzyon sabiti ve karışma yüksekliğinin ortak frekanslarının belirlenmesini içermektedir. Model, yöresel ve bölgesel kaynakların Türkiye'deki asidik birikim üzerine göreceli etkilerini saptamak amacıyla Avrupa ve Rusya'nın büyük bölümünü de içeren geniş bir alana uygulanmıştır. Model parametrelerinin etkisini incelemek amacıyla birçok duyarlılık analizi yapılmıştır. Türkiye üzerinde sülfür birikimi yalnızca santralleri ele alarak araştırıldı. Toplam S birikiminin santraller çevresinde yaklaşık 6 kg S/ha'dan güneydoğuda yaklaşık 1 kg S/ha'a değiştiği bulundu. Toplam birikimin yaklaşık % 60'ı S02 kalanı S04='dür. Kuru S02 birikimi toplam S02 birikiminin yaklaşık % 70'ini oluşturmaktadır. Santraller civarında Avrupa kaynaklarının birikime katkısı yaklaşık % 40'dir. Bu oran Trakya bölgesinde % 98'e kadar çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Hava Kirliliği, Uzun Mesafeli Taşınım Modelleri, SERTAD Model, Kükürt Birikimi, Asid Yağmuru