HIDRADENITIS SUPPURATIVA: AN EXAMINATION THROUGH PSYCHOSOCIAL VARIABLES
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYAL PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BERFİN GÖKKAYA
Danışman: Leman Korkmaz Karaoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hidradenitis Suppurativa (HS) üzerine yapılan çalışmalar, hastalığın hastaları fiziksel, psikolojik ve sosyal yönlerden etkilediğini göstermiştir. Ancak, geçmiş araştırmalar hastaların deneyimlerini Biyopsikososyal bir çerçevede incelememiş ya da yakın ilişkilerine odaklanmamıştır. Çalışmamız, Türkiye'deki HS hastalarının tanı sonrası deneyimlerini, hastalığın psikososyal etkilerine odaklanarak Biyopsikososyal model çerçevesinde araştırmıştır. Bu kapsamda biyolojik (hastalık şiddeti), psikolojik (iyi oluş ve hastalık bilişi olarak çaresizlik, kabul ve algılanan faydalar) ve sosyal (algılanan damgalanma ve anne, baba, kardeşler, romantik partnerler, kadın/erkek arkadaşlar gibi yakın kişilerle ilişkiler) bileşenler arasındaki ilişkileri incelenmiştir. Ayrıca, cinsiyetin ve romantik partnerin varlığının etkileri araştırılmış ve hastalığın klinik sunumu da sağlanmıştır. 70 katılımcıdan elde edilen verilerin analizi, HS hastalarının hastalık şiddetinden bağımsız olarak benzer düzeylerde iyi oluş, çaresizlik, kabul, algılanan faydalar ve algılanan damgalanma deneyimlediğini ve çeşitli yakın ilişkilerinin benzer şekilde etkilendiğini ortaya koymuştur. Kadın ve erkek hastalar arasında hiçbir değişkende fark bulunmamıştır. Romantik partnere sahip olmak, iyi oluşu olumlu yönde etkilemiştir. Pozitif duygular, daha yüksek kabul, daha az çaresizlik ve partnerle iyi ilişki ile ilişkili bulunmuştur. Negatif duygular ise yalnızca çaresizlikle bağlantılıdır. Algılanan damgalanma, çaresizlik ile pozitif, baba ve kadın arkadaşlarla olan ilişkilerle ise negatif korelasyon göstermiştir. Kadın arkadaşlarla iyi ilişkiler, daha yüksek kabullenme ve algılanan yarar ile ilişkili bulunmuştur. Bu çalışma, Türkiye'de türünün ilk niceliksel-korelasyonel araştırması olup, HS'nin psikolojik ve sosyal etkilerine dair kapsamlı bir anlayış sunmaktadır.