A Comparative Study in Urban Regeneration Process: The Case of İstanbul


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Ebru Gürler

Danışman: Hüseyin Çağatay Keskinok

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, kent-içi (tarihi) alanlardaki kentsel yeniden üretim sürecini analiz ederek sürecin ardındaki sebebi, ve Dünya ile Türkiye arasındaki ortak noktalan (benzerlikler ve faklılıklar) keşfetmeyi hedefler. Temel sav şudur; kentleşme sürecindeki politiko-ekonomik güdü/neden, kent-içi (tarihi)alanlar için kentsel yeniden üretim süreci bağlamında belirgin/özgül kentsel planlama ve tasarım yaklaşımları üretir. Dolayısıyla, şehirler arasında belirli dönemler itibarıyla yerel-olabilirliklerdeki politik fikir ve ekonomik modele dayanarak, kentsel büyüme ve değişim bakımından hem benzerlikler hem de farklılıklar olabilir.Hem Dünyada hem de Türkiye'de, kent-içi tarihi alanların planlama ve tasarımındaki sebep genelde politiko-ekonomik büyümenin mekansal yönüne/hedefine dayandırılmıştır. Kentsel yeniden üretim sürecinde en önemli ve farkına varılan/anlaşılır nokta yerel-olabilirliktir, ki bu alanlar kentsel planlama ve tasarım yaklaşımı ile belirgin politiko-ekonomik güdü/neden ile çalıştırılmıştır. Dolayısıyla, kentsel yeniden üretim şeması/düzeni, bu yön/hedef içindeki kuramsal olarak kavramlaştırılmış amaca dayandırılmıştır. İstanbul örneği üzerindeki çalışmanın sağladığı şudur; yerel-olabilirlik özellikleri, İstanbul'daki kentsel yeniden üretim süreci için belirleyicidir, ki bu şehirde politiko-ekonomik yön/hedef belirgin dönemler içinde farklılaşır. Ek olarak, genel bağlamdaki değişimler, süreçteki kentsel dönüşümün içeriğinde farklılaşmaya yol açar. Dolayısıyla, kentsel büyüme tarihi yarımadadan dışarı doğru gözlenirken, kentsel değişim Boğaz kıyısından tarihi çekirdeğe doğru gerçekleştirilmiştir. Kent-içi tarihi alanlarda, kentsel yeniden üretim sürecinde kentsel tasarım - kendisi-, yasal çerçeveler ve koruma planlan kadar sermaye yatırımının olması/olmaması sonucunda, hem dünyada hem de Türkiye'de tasarım problemi haline geliyor. Dolayısıyla, marjinal tüketim modelinin egemen olduğu çökmüş/çökmekte olan kent alanlarının, toplu tüketim modelinin yeniden- yapılandırdığı canlandırılmış kentsel mekanlara dönüştürülmesi bakımından kentsel tasarım disiplinin günümüz koşullarında tekrardan düşünülmesi çok gereklidir.Anahtar kelimeler: kentsel yeniden üretim süreci, kent-içi (tarihi) alanlar kentsel büyüme ve değişim, kentsel dönüşüm kentsel planlama ve tasarım, İstanbul, yerel-olabilirlik/yerel politiko-ekonomik güdü/neden