Optimiziation of well placement in complex cabonate reservoirs using artificial intelligence
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: İRTEK URAZ
Danışman: SERHAT AKIN
Özet:oz KOMPLEKS KARBONATLI RESERVLERDE YAPAY ZEKA İLE KUYU KONUMLANDIRMASI OPTIMIZASYONU Uraz, İrtek Yüksek Lisans, Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Serhat Akın Ortak Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Mustaf a Versan Kök Aralık 2004 Bu tez bir enjeksiyon kuyusunun optimum konumunun bir çıkarım yöntemi olan Yapay Sinir Ağlan aracılığı ile tayin edilebilmesi için bir yöntem önermektedir. Önerilen yöntemin teorik temelleri sunulduktan sonra çalışma örnek bir saha üzerinde uygulanmıştır. Bu çalışmanın sonuçlarını değerlendirmek için, kayıt edilmiş jeotermal üretim geçmişi bulunan bir kompleks karbonatlı rezerv seçilmiştir (Kızıldere jeotermal sahası,Türkiye). Önerilen yöntem dahilinde, yapay sinir ağları, ticari simulasyon yazılımlanrun davranışlarını belirli sayıdaki değişkenlerin (Sıcaklık, basınç, enjeksiyon konumu ve enjeksiyon debisi) yarattığı sonuçları algılayarak taklit etmek üzere kullanılmıştır. Çalışma dahilinde, değişik ağ tasarımları üzerinde yapılan incelemeleri takiben, optimum kuyu konumunun bulunmasında kullanılacak karar yüzeylerini yaratmak ve kuyu konumunu belirlemek üzere bir arama algoritmasi (explicit search with variable stepping) kullanılmıştır. viÇalışmanın sonuçlan yapay sinir ağlan ve optimizasyon algoritması birleşiminin optimum kuyu konumunun bölge ya da nokta olarak belirlenmesinde kullanılabileceğini göstermektedir. Sonuçlar aynı zamanda önerilen yöntemle ilişkili kısıtlamara dikkat çekmektedir. Çalışma sonuç olarak önerilen yöntemin yetenekleri üzerine incelemeler ve kullanım yöntemlerine dair öneriler sunmaktadır. Üzerinde çalışılan Kızıldere jeotermal sahası için optimum kuyu konumu olarak sahanin güneydoğu bölgesi uygun bulunmuştur. Önerilen yöntemin uygulanması sonucunda ortaya çıkan kuyu konumlan bu bölgede çıkmış ve tutarlılığı gözlenmiştir. Sabit debiler (2500 ve 4911 m3/gün) ile yapılan arama yüzeyi oluşturma sonucunda bulunan iki nokta farklı enjeksiyon debilerinin farklı kuyu konumlarına sonuç vereceğini ve kuyu debisinin etkili bir değişken olduğunu göstermiştir. Bu doğrultuda değişken debi ile yapılan çalışma sonucunda kuyu konumu debiye bağlı olarak değişmiş ve 4000 m3/gün debi ile enjeksiyon yapılmasi önerilen yöntem aracılığı ile en iyi secim olmuştur. Çalışma sonucunda yapay sinir ağlarının sayısal simulatorlere vekil (proxy) olarak kuyu konum seçimini daha dar bir alana indirgemek için kullanılabileceği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yapay sinir Ağlan, Optimizasyon, Kuyu konumlandırılması vn