Substitution kinetics of cis-cyclooctene in pentacarbonyl (cis-cyclooctene) chromium (o) by tetracyanoethylene
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: FERDA KOZANOĞLU
Danışman: SAİM ÖZKAR
Özet:oz PENTAKARBONİL(CIS-SİKLOOKTEN)KROM(0)' DAKİ CIS-SİKLOOKTEN' İN TETRASİYANOETİLEN İLE YER DEĞİŞTİRME KİNETİĞİ KOZANOGLU, Ferda Yüksek Lisans, Kimya Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Saim Özkar Eylül 1999, 76 sayfa Cî(CO)5(ti2-ZCO) kompleksindeki cis-siklookten (ZCO) ligandımn, tetrasiyanoetilen (TCNE) ile yerdeğiştirmesinden Cr(CO)5(T]2-TCNE) elde edildi. Metale zayıf bağlı olan cis-siklookten ligandı tetrasiyanoetilen ile (-5° C)-10° C sıcaklık aralığında izlenebilir bir hızda yer değiştirerek Cr(CO)5(T|2-TCNE) kompleksini oluşturdu. Bu yer değiştirme tepkimesinin kinetiği nicel FT-IR spektroskopisi ile incelendi. Başlangıç maddesi, Cr(CO)s(r|2-ZCO), hekzakarbonilkrom(0) kompleksinin ve fazla miktardaki cis-siklookten ligandımn n-hekzan çözeltisinde fotolizi ile elde edildikten sonra IR-spektroskopisi yardımıyla tanımlandı. Cr(CO)5(ıı2-TCNE)kompleksinin elde edilmesi cis-siklookten ligandının tetrasiyanoetilen ligandı ile Cr(CO)5(Ti2-ZCO), TCNE ve fazla miktardaki ZCO içeren toluen çözeltisinde, oda sıcaklığında yer değiştirmesinden elde edildi. Cr(CO)s(r|2-TCNE) kompleksi IR- spektroskopisi ve 13C-NMR spektroskopisi yardımıyla tanımlandı. Gözlenen hız sabitinin sıcaklık ve giren ligandın (TCNE) derişimine bağlı değişimi incelendi. Kinetik verilerin değerlendirilmesi sonucunda önerilen mekanizmada, Cr(CO)s(r[2- ZCO) kompleksindeki metal-olefin bağının kırılmasının hızı belirleyen basamak olduğu görüldü. Önerilen mekanizmadan bir hız bağıntısı elde edildi. Değişik sıcaklıklardaki kinetik çalışmalardan, tepkimenin aktivasyon entalpisi (AH*) ve aktivasyon entropisi (AS*) hesaplandı. Aktivasyon parametreleri tepkime mekanizmasının doğası hakkında önemli bilgiler vermektedir. Elde edilen pozitif değerdeki aktivasyon entropisi (AS"= 31.3 J/mol.K) tepkimenin geçiş aşamasında disosiyatif mekanizmaya sahip olduğunu göstermektedir. Anahtar kelimeler: Tetrasiyanoetilen, krom, cis-siklookten, yerdeğiştirme, kinetik, karbonyl, IR-spektroskopisi vı