3D U-Spatial Statistics applet: Case study in two distinct gold systems in the Eastern Pontides in NE Türkiye
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: GÜNEŞ ERTUNÇ
Danışman: Ali İmer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Metalik maden oluşumlarının çevresinde gelişen jeokimyasal anomaliler cevher oluşum süreçleri ile doğrudan bağlantılıdır ve maden aramada önemli bir rol oynarlar. Anomali olmayan jeokimyasal veriler, arka plan değeri olarak değerlendirilmektedir. Endüstri pratiğinden elde edilen çıkarımlar göz önüne alındığında, istatistiksel yöntemler yalnızca arka plan konsantrasyonlarını değerlendirmek için değil, aynı zamanda jeokimyasal anomalilerin jeokimyasal arka plandan ayrılması için de kullanılmıştır. Bu çalışmada KD Anadolu'da bulunan Doğu Pontid Magmatik Kuşagı'nda yer alan ve bölgesel metalojeni açısından büyük önem taşıyan iki farklı Au cevherleşmesinde jeokimyasal anomali zonlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda sondaj veritabanları kullanılarak U-Statistics yöntemi ile 3B jeokimyasal anomali haritalandırılması yapılmıştır. Artvin'in yaklaşık 20 km güneydoğusunda yer alan ve karbonat ornatma tipi bir cevherleşmeyi temsil eden Salınbaş Au prospektinde anomali zonları yanal devamlılığı düşük ve birbirinden ayrık kümeler şeklinde belirlenmiştir. Bu dağılımın özellikle sahadaki sığ açılı litolojik dokanak tarafından kontrol edildiği düşünülmektedir. Ayrıca, zonların ayrık yapısı olasılıkla cevherin içerisine girdiği karstik boşluklardan kaynaklanmaktadır. Artvin'in Yusufeli ilçesinin yaklaşık 4 km güneybatısında yer alan ortaç-sülfidasyon epitermal tipteki Taç sahasında ise anomali zonunda yatay ve düşeyde devamlılık söz konusudur. Sahada düşey devamlılığın olduğu bölge ana cevher zonunu besleyen dik açılı yapılarla kontrol edilmektedir. Ancak bu zonun dışına çıkıldığında, devamlılık etkisini yitirmektedir. Salınbaş ve Taç sahalarında ortaya çıkan 3B U-Statistics modelleri iki sahadaki farklı Au cevherleşmesi tiplerinin oluşum süreçlerinden kaynaklı farklılıklarını açıkça ortaya koymuştur. Bu çalışmayla birlikte Türkiye'de ilk defa 3B bir jeokimyasal anomali haritalandırılması, bir bilgisayar programı kullanıcı arayüzü oluşturularak gerçekleştirilmiştir.