Political economy of financial risk: The case of asset management companies in Türkiye
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ÖZGÜRCAN ALKAN
Danışman: Aylin Topal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel finans piyasalarının geçtiğimiz on yıllardaki muazzam gelişmesi, finansal risklerin de zaman-mekansal ölçekte genişlediği ve çeşitlendiği bir toplumsal manzara yaratmıştır. Neoliberalizm öncülüğünde, gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere ihraç edilen finansallaşma süreci, finansal risklerin nasıl idare edileceğine dair yeni bir mücadele alanının ortaya çıkmasını da beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda, varlık yönetim şirketleri (VYŞ) neoliberal finansal risk yönetiminin kurumsal bir somutluğu olarak göze çarpmaktadır. Bankaların yüklü miktardaki sorunlu kredilerini yüksek iskonto oranlarıyla satın alarak borcu yeniden yapılandıran ve belli bir vadede yeniden tahsil eden bu şirketler, ana akım literatürde teknik bir risk tasfiye enstrümanına indirgenmektedir. Banka bilançolarında büyüyen risklerin sistemin bütününe yönelmeden tasfiye edilebildiği, bu yolla da kredi mekanizmalarının yeniden canlandırılarak finans piyasalarının istikrara kavuştuğu resmedilmektedir. Finansal riskin ölçülebilir, metalaştırılabilir ve mübadele edilebilir bu yeni görünümü; finansa dayalı birikimin sınıf temelli sömürücü doğasını gizleyerek riske dair depolitize edilmiş bir kavrayışı pekiştirmektedir. Böylesi bir bağlamda bu çalışma, sorunlu borç ticaretini temel alan bu şirketlerin çağdaş finansal mimarideki konumunun teknik bir aparat olmanın ötesinde, kriz koşullarının geleceğe ötelenmesi anlamında riskin toplumsallaştırılması sürecinin bir parçası olduğunu iddia etmektedir. Bu toplumsallaştırılma süreci, müdahale kapasitesi kısıtlanmış bir devleti değil, finans gibi farklı piyasa mantıklarına kendini adapte ederek yeni aparatlarla donatılan güçlü bir devlet aygıtını gereksinmektedir. Türkiye'de VYŞ'lerin ortaya çıkışı ve gelişimi buna iyi bir örnek teşkil etmektedir.