A study on sources and consequence of science teachers' self-efficacy
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, FEN VE MATEMATİK ALANLAR EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MERVE PEHLİVAN
Danışman: Semra Sungur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, ortaokul fen bilimleri öğretmenlerinin öz-yeterlilik algılarının kaynakları ve sonuçları arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Öz-yeterlilik kaynakları olarak; Bandura'nın öz-yeterlilik kaynakları (doğrudan yaşantılar, dolaylı yaşantılar, sözel ikna, fizyolojik ve duygusal durumlar), iş deneyimi, fen yeteneğine ilişkin örtük teoriler ve iş tatmini dikkate alınarak ve 192 fen bilimleri öğretmenlerine öz-bildirim ölçekleri uygulanmıştır. Bunun yanı sıra, öz-yeterlilik algılarınına bağlı olarak fen bilimleri öğretmenlerinin derslerinde öğrenci merkezli mi yoksa öğretmen merkezli bir eğitim yöntemi uyguladığı incelenmiştir. Bu amaçla, veri toplamak için Fen Öğretmeni Çizim Testi kullanılmıştır. Önerilen kaynakların öğretmenlerin öz yeterlik duygularını ne kadar iyi yordadığını araştırmak için her bir öz yeterlik boyutu için üç farklı çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin öz-yeterlik duygularının sonucu ne kadar iyi yordadığını ortaya çıkarmak için bir çoklu regresyon analizi daha yapılmıştır. Buna ek olarak, öğretmenlerin öğretim stillerine göre öz-yeterlik algıları çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre doğrudan yaşantılar ve fen yeteneği örtük teoriler tüm alt boyutlar için öğretmenlerin öz-yeterlik duygularının pozitif anlamlı yordayıcıları olarak bulunmuştur. Ayrıca, fizyolojik ve duygusal durumların negatif anlamlı yordayıcıları olarak bulunmuştur. Buna ek olarak, hizmet içi fen öğretmenlerinin dolaylı deneyimleri de sınıf yönetimine yönelik öz-yeterlik duygularının negatif anlamlı yordayıcıları olarak bulunmuştur. İncelenen tüm kaynaklar arasında, tüm alt boyutlar için öğretmenlerin öz-yeterlik algısını yordamada en büyük katkıyı doğrudan yaşantılar sağlamıştır. Öte yandan, iş doyumu, öğretmenlik deneyim yılı ve sözel ikna, öğretmen öz yeterlik alt boyutlarının herhangi biri için istatistiksel olarak anlamlı bir yordayıcı olmadığı bulunmuştur. Ayrıca, sonuçlar öğretmenlerin öz-yeterlik duygusu alt boyutlarının birleşiminin, hizmet içi fen öğretmenlerinin öğretim inançlarına ilişkin zihinsel modellerinin varyansının %6.9'unu anlamlı bir şekilde açıkladığını göstermiştir. Ek olarak, keşfedici öğretim stiline sahip öğretmenlerin öğrenci katılımı ve öğretim stratejilerilerinin kullanımı için önemli ölçüde yüksek özyeterliğe sahip olduğu bulunmuştur.