Güneş enerjisi ürünlerinin rekabet gücünün makro ölçekte bir ampirik analiz kullanarak incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EKONOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYŞE YAĞMUR ATEŞOK
Danışman: PINAR DERİN GÜRE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, 1990-2021 yılları arasında güneş enerjisi ürünlerinin uluslararası rekabet gücünü incelemektedir. Güneş enerjisi ürünlerinin uluslararası rekabet gücünü değerlendirmek için başlangıçta Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük (RCA) endeksi uygulanmış ve daha sonra ülkelerin ihracatını etkileyen ekonomik, çevresel ve politik faktörleri belirlemek için panel veri analizi kullanılmıştır. Çalışma, 31 ülkeyi, 17 HS kodunu ve beş bağımsız değişkeni kapsayarak, güneş enerjisi ürünlerindeki ticaret performansının ve rekabet gücünün belirleyicilerinin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktadır. RCA analizine göre, 11 ülke diğerlerinden daha baskın karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olup, ortalama RCA değerleri 1'den yüksektir. Bulgular, güneş enerjisi sektöründeki baskın ülkelerin yalnızca fotovoltaik hücrelerde karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olmadığını, aynı zamanda optik bileşenler, mekanik parçalar, termal sistemler ve montaj altyapısı gibi tamamlayıcı sektörlerde de uzmanlaştığını göstermektedir. Panel veri analizi için HS-854140 kodunun RCA'sı ve ihracat oranı bağımlı değişkenler olarak, GSYİH, güneş radyasyonu, kişi başına CO₂ emisyonu, Ar-Ge harcamaları ve FiT uygulaması ise açıklayıcı değişkenler olarak seçilmiştir. Ekonometrik tanımlamalar panel birim kök, Hausman, kesit bağımlılığı, otokorelasyon ve heteroskedastisite testlerini içermektedir. Sonuçlar, Ar-Ge harcamalarının HS-854140 kodunun RCA'sını artırdığını, GSYİH'nın ise istatistiksel olarak anlamlı ve negatif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Tersine, GSYİH HS-854140 kodunun ihracat oranını önemli ölçüde artırmaktadır, ancak güneş radyasyonu ve FiT uygulamasının HS-854140 kodlarının ihracat oranı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif etkileri bulunmaktadır.