Az-orta katlı betonarme yapıların sismik hasar görebilirlik değerlendirmesi için statik itme analizine dayalı bir yöntem
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MEHMET FIRAT AYDIN
Danışman: MURAT ALTUĞ ERBERİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapıların deprem etkisi altındaki hasar görebilirlik değerlendirmesi, bir bölgenin sismik dirençliliğini belirlemede kilit faktörlerden biridir. Genel olarak, hesaplama süresini en aza indirmek için gözönünde bulundurulan bina stoğunun karakteristik özelliklerini temsil eden eşdeger tek serbestlik dereceli sistemlerin tepkisi, zaman tanım alanında doğrusal olmayan analiz yapılarak belirlenir. Ancak bu analitik yaklaşım, idealize edilmiş modele yapının davranışını yansıtmak için epistemik belirsizlikler yaratan bir çok varsayımda bulunur. Bu çalışmada, az ve orta katlı betonarme yapıların hasargörebilirlik değerlendirmesi için daha hızlı bir alternatif metodoloji önerilmektedir. İlk olarak kat sayısı, yapım yılı, kullanım sınıfı (konut veya konut dışı), ağır çıkma, yumuşak kat, kısa kolon, plan ve düşey duzensizlik gibi yapısal noksanlıklara ilişkin temsili üç boyutlu yapısal modeller oluşturulmuştur. Farklı özellik ve düzensizliklere sahip az ve orta katlı betonarme yapılar için toplamda 4768 alt sınıf tanımlanmıştır. Sonrasında, sistemin dinamik modal ozellikleri ile birlikte süneklik talebi, akma sonrası rijitlik oranı vb. gibi doğrusal olmayan parametrelerini temsil eden idealize edilmiş kapasite eğrilerini elde etmek için statik itme analizi yapılmıştır. Daha sonrasında, belirli bir yapı sınıfına özgü modeller oluşturmak ve doğrusal olmayan prosedürler gerçekleştirmek yerine, az ve orta katlı her çeşit betonarme yapının idealleştirilmiş kapasite eğrilerinin parametrelerini tahmin etmek için oluşturulan veritabanının çıktılarını kullanarak istatistiksel yaklaşımlar uygulanmıştır. Bu sayede, üretilen kapasite eğrilerini kullanarak kapasite spektrumu yöntemi kolayca uygulanabilir veya tahmin edilen doğrusal olmayan parametrelerle histeretik ilişkileri kullanarak idealize edilmiş tek serbestlik dereceli zaman tanım alanında doğrusal olmayan analiz gerçekleştirilebilir. Oluşturulan algoritma, şiddetli depremlerden sonra gözlemlenen hasarın çoğunluğuna sebebiyet veren kusurlar da dahil olmak üzere, tek kattan 12 katlı betonarme yapılara kadar çok daha geniş bir küme için uygulanabilir. Bu çalışma, sismik hasar görebilirlik değerlendirme prosedürleri için modelleme etkinliğini artırmakla birlikte hesaplama süresini de önemli ölçüde azaltmaktadır.