Role of financial market imperfections in firm level investmen: Panel data evidence from Turkish corporations


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BAHŞAYİŞ TEMİR FIRATOĞLU

Danışman: HAKAN ERCAN

Özet:

Yatırımların iç kaynaklara olan bağımlılığını inceleyen panel veri çalışmaları özellikle son on yılda hızla artış göstermiş ve bu çalışmalarda büyük çoğunlukla iç kaynakların yatırımları ciddi biçimde yönlendirdiği sonucu elde edilmiştir. Ölçüm hatalarından arındıktan sonra, yatırım modellerine eklenen likidite değişkenlerinin anlamlı katsayı vermeleri, genellikle mali piyasaların aksaksız çalışmasını engelleyen faktörlerle bağlantılı likidite kısıtlarının varlığına işaret anlamında yorumlanmaktadır. Türkiye'de çok yüksek seviyelerde seyreden kamu menkul kıymet ihraçlarının mali piyasalardaki aksaklıkları önemli ölçüde artırıcı bir etkisi olmaktadır. Yatırımlar açısından bakıldığında bu etki, hem piyasadaki mevcut fonların bu araçlara kayarak özel sektöre gidecek fon hacminin daralması şeklinde, hem de reel yatırımlara yüksekgetirili ve risksiz bir alternatif sunarak yatırımları olumsuz etkilemesi biçiminde gerçekleşmektedir. Bu çalışma mali piyasa aksaklıkları ve özellikle Türkiye için önemli bir faktör olan kamu menkul kıymetlerinin etkisi çerçevesinde, şirket yatmmlannın iç kaynakların mevcudiyetine ne derecede bağımlı olduğunu araştırmaktadır. Hızlandırıcı (accelerator), hata düzeltme (error correction) ve <2-teorisi modellerinden oluşan üç dinamik ampirik model çerçevesinde mali piyasaların yatırımlara fon sağlamak konusunda yetersiz kaldığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada 196 şirketten oluşan bir panel veri seti kullanılmıştır. Veri seti IMKB şirketlerinin 1992-2000 yıllan arasında yayımlanan mali tablolarındaki verilerden oluşturulmuştur. Çalışmanın sonuçlarına göre şirketlerin büyük çoğunluğu için yatırımlarda iç kaynaklar sınırlayıcı olmaktadır, ayrıca diğer şirketler için de mali piyasaların kullanılmasıyla bu sınırlamaların ortadan kalktığı sonucu çıkanlamamaktadır. Bu genel fon yetersizliği içinde bilgi asimetrisine dayanan aksaklıkların rolü ise ikinci derecede kalmaktadır. Çalışmada ayrıca kamu menkul kıymetlerinin yatırım tercihlerini olumsuz etkilemesine ilişkin kuvvetli bulgular da ortaya çıkmıştır. Anahtar kelimeler: Yatırımlar, İç Kaynaklar, Mali Piyasalar, Dinamik Panel Veri, GMM Ölçümü, Türkiye vı