British foreign policy towards the Middle East 1945-1960: "transition from an imperial to a national power status"
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Nur Köprülü
Danışman: AHMET NURİ YURDUSEV
Özet:oz İNGİLTERE'NİN ORTADOĞU POLİTİKASI 1945-1960: 'EMPERYAL BİR GÜÇTEN ULUSAL BİR GÜÇ KONUMUNA GEÇİŞ SÜRECİ" Köprülü, Nur Yüksek Lisans, Uluslararası İlişkiler Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Ahmet Nuri Yurdusev Aralık 1999, 154 sayfa Bu tezde Britanya İmparatorluğu'nun Ortadoğudaki geleneksel rolünü ve buna mukabil Britanya'nın ani bir şelilde dünya politikasında başat statüsünün azalmasını inceler. Britanya İmparatorluğu yaklaşık olarak kırk yıl bu bölgede egemenliğini tartışmasız şekilde devam ettirebilmiştir. Britanya İmparatorluğu gelenkesel başat güç konumunu İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan anti-sömürge sürecinde kaybetmeye başlamıştır. Özellikle Süveyş Kanalının millileştirilmesi, Britanya'nın dünya politikasmda arayışlara girmesine neden olmuştur. İngiliz Dış Politikasındaki değişen rüzgarın sebepleri olarak, bölgedeBirleşik Devletlerin müdahalesini artırması, ve ayni zamanda Avrupa Entegrasyon 'unun uzun vadede sağlayacağı yararlar göz önünde bulundurulmalıdır. Böylece 1945-1960 dönemi, İngiliz siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktası teşkil eder. 1960'lı yılların sonunda ve onu takip eden yıllarda İngiliz Dış Politikasında Churchill tarafından 1945'in sonunda ortaya atılan üç temel stratejik prensip geçersiz olmaya başlamıştır. Değişen uluslararası sistem İngiltere'nin Ortadoğu'da oluşturduğu tarihsel varlığına izin vermemekteydi ve bu süreç İngiltere'nin gerek Avrupa içerisinde politik olarak daha aktif olmasına, gerekse Birleşik Devletlerle 'özel ilişkiler' kurmasına neden oluştur. Sonuç olarak bu dönem çok net bir şekilde gösteriyor ki, İngiliz Dış Politikası emperyal bir güçten ulusal bir güce doğru kendisine yeni bir rol ve statü belirlemiştir. Anahtar Kelimeler: Britanya, Ortadoğu, Süveyş Kanalı, Nasır, Arap Milliyetçiliği, Bağdat Paktı, İran'ın Petrolü Millileştirme Yasası, Bağlantısızlar, Süveyş Bunalımı, Eisenhower Doktrini, 1958 Irak Devrimi. VI