Intihar için risk faktörleri : depresyon, kaygı, pozitif ve negatif duygu durum, akademik başarı problem çözme becerileri ve aile ilişkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Pınar Or
Danışman: TÜLİN GENÇÖZ
Özet:öz ÎNTÎHAR İÇİN RİSK FAKTÖRLERİ: DEPRESYON, KAYGI, POZİTİF VE NEGATİF DUYGU DURUM, AKADEMİK BAŞARI, PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ VE AİLE İLİŞKİLERİ Or, Pınar Yüksek Lisans, Psikoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Tülin Gençöz Haziran, 2003, 103 sayfa Bu çalışma, Türk üniversite örnekleminde, depresyon, kaygı, pozitif ve negatif duygu durum, aile ortamı, problem çözme becerileri ve cinsiyet, yaş, kardeş sayısı, anne ve babanın eğitim durumu, kişinin yaşamının çoğunu geçirdiği yer, ailenin gelir düzeyi, kişinin üniversite eğitimini sürdürürken kaldığı yer ve not ortalaması gibi kontrol değişkenlerinin intihar düşüncesi üzerindeki belirleyiciliğini araştırmayı amaçlamaktadır. Katılımcılar, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara Üniversitesi ve 9 Eylül Üniversitesi'nin çeşitli bölümlerinde öğrenim görmekte olan 226 öğrencidir. Temel analizler öncesinde, İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ), Aile Ortamı Ölçeği (AOÖ) ve Problem Çözme Envanteri (PÇE) üzerinde Faktör Analiz işlemleri uygulanmıştır. Bu analizler sonucunda, İOÖ, intihar düşüncesi, düşmanlık vve kendini olumsuz değerlendirme olmak üzere üç alt gruba, AOÖ, birlik-beraberlik ve organizasyon kontrol olmak üzere iki alt gruba ve PÇE ise, aktif problem çözme becerileri ve pasif problem çözme becerileri olmak üzere iki alt gruba ayrılmıştır. Daha sonra, bu alt gruplar kullanılarak, intihar düşüncesinin belirleyici etkilerinin test edilmesi amacıyla hiyerarşik regresyon analizleri yapılmıştır. Ük aşamada, cinsiyet, yaş, anne ve babanın eğitim durumu, kişinin yaşamının çoğunu geçirdiği yer, gelir düzeyi, kişinin şu anda yaşadığı yer ve not ortalaması aşamalı metotla regresyon analizine girilmiştir. İkinci aşamada, çalışmada kullanılan ölçekler, toplam kaygı puanı, pozitif ve negatif duygu durum puanlan, toplam depresyon puanı, pasif ve aktif problem çözme puanlan ve toplam problem çözme puanı, birlik-beraberlik ve organizasyon kontrol puanlan, toplam aile ortamı ölçeği puanı, analize girilmiştir. PÇE dışında hiçbir ölçekte cinsiyet için anlamlı bir fark çıkmamıştır, PÇE, erkeklerin kızlara oranla daha çok problem çözme yöntemleri kullandığım göstermiştir. Regresyon analizleri, aile içinde birlik-beraberlik duygusunun intihar düşüncesine karşı güçlü bir koruyucu olduğunu vurgulamıştır. Pasif problem çözme kullanımı, kendini olumsuz değerlendirme ve toplam intihar puanım belirlemede anlamlı bulunmuştur. Aynca, depresyon ve kaygı belirtileri ve negatif duygu durumu, intihar düşüncesi ile bağlantılı çıkmıştır. Ailede birlik-beraberlik duygusunun intihar düşüncelerini önlemede çok etkin çıkması, gelecekte bu alanda çalışmalar yapılması gereğini ortaya koymaktadır. Araştırmanın sonuçlan literatür bağlanımda tartışılmaktadır. Anahtar Kelimeler : İntihar, Aile Ortamı, Problem Çözme Becerileri, Pozitif ve Negatif Duygu Durum, Depresyon ve Kaygı vı