Powder metallurgy of CuAlNi shape memory alloys


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ZİYA ESEN

Danışman: BİLGEHAN ÖGEL

Özet:

oz ŞEKİL BELLEKLİ CuAlNi ALAŞIMLARININ TOZ METALÜRJİSİ Esen, Ziya Yüksek Lisans, Metalürji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Şakir Bor Y. Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Bilgehan Ögel Ağustos 2002, 100 sayfa Bu çalışmada, şekil bellekli CuAlNi alaşımlarının saf Cu, Al ve Ni tozlan kullanılarak klasik toz metalürjisi yöntemi olan soğuk presleme ve sinterleme ile üretilebilirliği araştırılmıştır. Bu yöntemin, CuAlNi alaşımlarının sıcak haddelenmesi sırasında oluşan ve alüminyum toz parçacıklarının olduğu yerlerde oluşan gözeneklerden kaynaklanan yüzey çatlaklarından dolayı uygun olmadığı tesbit edilmiştir. Gözenek oluşumunu araştırmak amacıyla Cu-Al sisteminde toz karışımı ve hacimli numuneler kullanılarak çeşitli sıcaklıklarda atomik yayınma deneyleri yapılmıştır. Çalışmalar sonucunda sinterleme sırasında oluşan intermetalik fazlar ve bu fazların büyüme kinetiği belirlenmiştir. Ayrıca, alüminyum toz parçacıklarınınmerkezinde oluşan gözeneklerin alüminyumun yayınma sonucu katılaşarak büzülmesiyle oluştuğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, çeşitli sinterleme parametrelerinin Cu-Al ve Cu-Al-Ni sistemlerinin sinterlenebilirliğine etkisi araştırılmıştır. İç yapı incelemeleri ve yoğunluk hesaplamaları bu sistemlerin maksimum yoğunluğa sinterlenemediğini ve gözenek oluşumunun engellenemediğini göstermiştir. Numulerdeki şişme veya çekmenin ısıtma hızına bağlı olduğu görülmüş ve Cu-Al alaşımlarının sinterleme sıcaklığına yavaş ısıtılmasının şişmeye neden olduğu bulunmuştur. Diğer yandan yavaş ısıtılan Cu-Al-Ni alaşımlarında sinterleme sonrası şişmeye rastlanmamıştır. Fakat sinterleme sıcaklığına hızlı ısıtılan numuneler yavaş ısıtılanlara göre daha fazla yoğunlaşma göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Şekil Bellekli Cu-Al-Ni Alaşımları, Toz Metalürjisi, Sinterleme, Gözenek Oluşumu, Sıcak Haddeleme VI