Jealousy, basic need satisfaction and well-being in romantic relationships

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BÜLENT AYKUTOĞLU

Danışman: BANU CİNGÖZ ULU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin temel amacı, Öz Belirleme Kuramı'ndan yola çıkarak, kıskançlığın temel ihtiyaç doyumunu olumsuz yönde etkileyerek bireysel ve ilişkisel iyi olma haline zarar verdiğini öne süren Kıskançlık-Temel İhtiyaç Doyumu Modelini önermektir. Model kesitsel, boylamsal ve deneysel desenlerle 6 çalışma ile test edilmiştir. Çalışma 1 ve Çalışma 2, modeli korelasyonel bulgularla desteklemiştir. Çalışma 3, erkeklerin daha fazla kıskançlık bildirdikleri günden sonraki gün daha düşük seviyede temel ihtiyaç doyumu ve buna bağlı olarak daha düşük bireysel ve ilişkisel iyi olma hali bildirdiklerini gösteren boylamsal bulguyu ortaya koymuştur. Çalışma 4 ve 5, kıskançlık deneyimleri anımsatılan bireylerin daha düşük miktarda temel ihtiyaç doyumu, bireysel ve ilişkisel iyi olma hali bildirdiğini ortaya koymuştur. Son olarak, Çalışma 6, Cyberball oyunu kullanılarak kıskançlığın oluşturulduğu deneysel koşulda katılımcıların daha düşük seviyede ilişkisellik tatmini ve buna bağlı olarak düşük bireysel ve ilişkisel iyi olma hali rapor ettiğini göstermiştir. Sonuç olarak, çalışma bulguları kıskançlık, temel ihtiyaç doyumu, bireysel ve ilişkisel iyi olma hali arasında istikrarlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuş ve öne sürülen modeli desteklemiştir.