THE EFFECT OF PEACE EDUCATION PROGRAM ON CONFLICT RESOLUTION SKILLS OF 4TH GRADE STUDENTS

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DİLARA ÖZEL ŞEN

Danışman: Zeynep Sümer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, yüksek sayıda mülteci alan şehirlerden biri olan Sakarya, Türkiye'deki 4. sınıf öğrencilerinin çatışma çözme becerileri üzerinde UNESCO'nun "Birlikte Yaşamayı Öğreniyorum" isimli barış eğitimi programını uyarlamayı ve etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla açıklayıcı karma yöntem araştırma tasarımı kullanılmıştır. Şehirdeki en fazla mülteci alan okuldaki ihtiyaçları ve sorunları anlamak için bir ihtiyaç analizi yapılmıştır. İhtiyaç analizi sonrası sonuçlar göz önünde bulundurularak Türkçe'ye çevrilen ve Türkiye bağlamına uyarlanan program, uzlaşma ve çatışma çözme becerilerini geliştirmeyi, böylece barışçıl bir okul ortamına katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Programın etkinliğini test etmek için 2x3 yarı deneysel yöntem kullanılmış ve pilot uygulama aşaması, deney grubu (n=22) ve kontrol grubu (n=21) olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. Çatışma Çözme Becerisi Ölçeği, program değerlendirme formu, gözlem formu ve yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılarak program öncesi ve sonrası değerlendirmeleri yapılarak programın etkililiği ölçülmüştür. Sonuçlar, programın uygulanmasından önce deney ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Sonuçlar, uzlaşmaya ulaşma ve şiddete başvurma alt ölçekleri ile ölçeğin toplam ön test ve son test puanları arasında büyük bir etki büyüklüğü ile anlamlı bir fark olduğunu göstermiştir. Ayrıca, gözlem formları, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve program değerlendirme formları son değerlendirme aşamasında kullanılmıştır. Tüm bu formlar, öğrencilerin çatışma çözme becerilerindeki değişiklikleri göstermiş ve müdahalenin etkinliğini doğrulamıştır. Bu sonuçların kapsamlı analizi, müdahalenin çocuklar arasında şiddeti azaltma ve uzlaşmayı teşvik etme konusunda önemli bir etkisini vurgulamaktadır. Çalışma tamamlandıktan sonra, kontrol grubu ile 5 oturumluk bir barış eğitimi programı gerçekleştirilmiştir. Araştırma, barışçıl toplumsal etkileşimler için bir temel oluşturmak amacıyla barış eğitiminin önemini vurgulamakta ve eğitimcilerin bu programları öğrencilerinin özel ihtiyaçlarına ve bağlamlarına göre uyarlamalarını önermektedir.