An inquiry on the architecture of production: From mills to machine landscapes


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: İLAYDA GÜLER

Danışman: Esin Kömez Dağlıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Antroposen, insan yapımı altyapıların Dünya kaynaklarına hâkim olduğu ve Sanayi Devrimi'nden bu yana ekosistemlere en yüksek düzeyde insan müdahalesinin biriktiği mevcut jeolojik çağdır. Buhar makinesinin kullanımıyla başlayan enerji kaynaklarında ve hammaddelerin çıkartılmasındaki değişim, mevcut üretim araçlarının farklılaşmasına ve endüstriyel faaliyetlerin hegemonyasına yol açtı. Endüstrinin yayılımı ve büyümesi, hızla gelişen üretim, depolama ve dağıtım temellerini inşa etmek için endüstriyi mimarlığın uygulanma aşamasına yönlendirdi. Bu noktadan yola çıkarak, genel bir sistem halinde bu temellerin somutlaştırılmış düzenlemeleri, endüstrinin temel unsurları olan enerji, emek ve teknolojiyi mimarlık söylemiyle ilişkilendirmeyi mümkün kılar. Bu nedenle, bu tez, üretimin evrimi için belirlenmiş üç mimari tipolojiyi -imalathaneler, gün ışığı fabrikaları, makine bölgeleri- tarihsel bir literatür taraması ve birçok örneğin mimari belgesi olan fotoğrafları, çizimleri ve diyagramları aracılığıyla karşılaştırmalı analizi üstünden çalışır. Farklı endüstriyel dönemlerden seçilmiş ve kronolojik olarak organize edilmiş bu örnekler, enerji, emek ve üretim araçları, inşaat teknikleri ve malzemelerle ilgili olarak teknolojinin değişen doğasını yansıtır. Tasarım parametreleri olarak imalathanelerden gün ışığı fabrikalarına ve güncel olarak da makine bölgelerine doğru mekânsal dönüşümü sağlayan bu ilişkiler, mimari ve endüstri arasındaki karşılıklı bağlılığı gösterir ve üretim için daha fazla mekânsal varlıkları formüle etmeye izin verir.