Grasping the space of the heart/mind: Artistic creation and natural beauty in the later philosophy of Kitar? Nishida (1870-1945)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: İBRAHİM SONER ÖZDEMİR

Danışman: AHMET İNAM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada estetik biçim problemi ve bu problemin doğa ve sanat güzelliği arasındaki ayrımla ilişkisi üzerinde odaklanılarak Japon düşünür Kitar? Nishida'nın (1870-1945) geç dönem sanat yaratımı kavramının doğa estetiğine doğanının ne ise o olarak deneyimlendiği bir yaklaşım sunduğu savunuluyor. Nishida geç dönem sanat yaratımı kavramını en ayrıntılı biçimde 1941 tarihinde yayınlanan ?Tarihsel Biçimlenme Eylemi Olarak Sanat Yaratımı? adlı makalesinde ortaya koyuyor. Bu makalede Nishida sanatsal yaratımı tarihsel, toplumsal biçimlenme olarak kavrıyor. Buna göre sanatsal yaratımın nesnesi olarak estetik biçim ve buna bağlı olarak yapıtın estetik değerlendirmesine nelerin uygun biçimde dâhil edileceği sadece yapıtın ortaya çıktığı tarihsel, toplumsal bağlam tarafından değil aynı zamanda doğal çevre tarafından belirlenir. Nishida ayrıca tarihsel biçimlenmeyi ?uzamın kavranması? olarak tanımlarken iki farklı ?uzamın kavranması? ayırt eder. Nishida'ya göre ?nesnenin uzamı?nı (mono no k?kan) kavramaya eğilimli Batı sanatlarının tersine, Doğu sanatları ?zihin/kalbin uzam?nı (kokoro no k?kan) kavramayı amaçlar. ?Zihin/kalbin uzamı?nın kavranmasında kavranılan şey nesne değil benin ya da algı/yaratma sürecinin ?içinde olduğu uzam?dır (ni oite aru k?kan).