Synthesis and characterization of tungsten carbonyl complexes containing an alkyne and a trialkylphosphine ligands

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: OKTAY DEMİRCAN

Danışman: SAİM ÖZKAR

Özet:

oz ALKİN VE TRİALKİLFOSFİN LİGANDLARINI İÇEREN WOLFRAM KARBONİL KOMPLEKSLERİNİN SENTEZİ VE KARAKTERİZE EDİLMESİ Demircan, Oktay Yüksek Lisans, Kimya Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Saim Özkâr Temmuz 2002, 74 Sayfa Bir asetilen ve bir trialkilfosfit veya trialkilfosfin içeren bazı wolfram(O) karbonil kompleksleri W(CO)6'dan başlayarak sentezlendi ve İR, 'H-NMR, 13C- NMR, and 31P-NMR spektroskopik yöntemleri kullanılarak karakterize edildi. Bu çalışmada, c/s-W(CO)4(rı2-BTMSA)P(OCH3)3 üç ayrı yol kullanılarak hazırlanmaya çalışıldı: i) W(CO)sP(OCH3)3 kompleksindeki bir karbonil ligandı ile bis-(trimetilsilil)asetilen, BTMSA, ligandının fotokimyasal yerdeğiştirme tepkimesi; ii) fotokimyasal olarak hazırlanan yarı kararlı W(CO)4P(OCH3)3THF kompleksindeki tetrahidrofuranm, THF, BTMSA ile yerdeğiştirme tepkimesi;iii) W(CO)5(r|2-BTMSA) kompleksinin P(OCH3)3 ligandı ile termal yerdeğiştirme tepkimesi. Bütün bu üç sentez yöntemleriyle, İR spektroskopisinde görüldüğü gibi, cw-W(CO)4(r|2-BTMSA)P(OCH3)3 kompleksine çözelti içinde hazırlandı, ancak bu kompleks saf olarak elde edilemedi. Trisiklohekzilfosfın ligandının, fotokimyasal olarak hazırlanan, yarı kararlı W(CO)sTHF kompleksiyle yerdeğiştirme tepkimesi sonucu iki ayrı ürün oluştu: W(CO)5P(c-C6Hıı)3 ve fra«5-W(CO)4(P(c-C6Hı 1)3)2 kompleksleri. Bu kompleksler saflandırıldı ve İR, ^-NMR, 13C-NMR ve 31P-NMR spektroskopik yöntemleriyle tanımlandı. W(CO)5P(c-C6Hn)3 kompleksinin yapısı tek kristal X-ışınları kırınımı yöntemiyle tanımlandı. W(CO)5P(c-C6Hn)3 kompleksinin BTMSA ile fotokimyasal yerdeğiştirme tepkimesi sonucu İR spektroskopisinde görüldüğü gibi cis- W(CO)4(n -BTMSA)P(c- C6Hn)3 ve ^ra«5-W(CO)4(P(c-C6Hı 1)3)2 komplekslerine çözelti içinde hazırlandı. Birinci kompleks saflandırılamadı ama ikinci kompleks hem saflandırıldı hem de İR, 'H-NMR, 13C-NMR ve 31P-NMR spektroskopileriyle tanımlandı. Ayrıca W(CO)5(rı2-BTMSA) kompleksinin P(c-C6Hn)3 ligandı ile yerdeğiştirme tepkimesiyle cw-W(CO)4(rı2-BTMSA)P(c-C6Hıı)3 ve ^ra^-W(CO)4(P(c-C6H1 1)3)2 kompleksleri elde edildi. Ancak, sadece ikinci kompleks saflandırılabildi. Anahtar Sözcükler: Wolfram, wolfram karbonil kompleksleri, karbon monoksit, alkin bis-(trimetilsilil)asetilen, fosfıt, fosfin, trimetilfosfit, trisiklohekzilfosfin, yer değiştirme, fotokimyasal yerdeğiştirme. vı