Application of text mining to technology management domain to extract topics and trends
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: YAŞAR TEKİN
Danışman: Pınar Karagöz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Konu modelleme, büyük belge topluluklarındaki gizli konuların tespitinde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. En dikkat çekici kullanımlarından birisi bilimsel alanlardaki uygulamalarıdır. Konu modelleme, bir bilimsel alanda yayınlanan tüm makalelere uygulandığında, incelenen dönem için konuların ve eğilimlerinin genel bir görünümünü ortaya koyar. Yalnızca bir konferans veya dergiye uygulandığında ise, söz konusu konferans veya derginin global eğilimlerden farklılıklarını ortaya çıkarır. Konu modellemede kullanılan en popüler yöntem Gizli Dirichlet Ayrımı (GDA)'dır. Birçok farklı alanda kullanılıyor olmasına rağmen model parametrelerinin nasıl eniyileneceği ve kararsızlığın nasıl giderileceği soruları tam olarak yanıtlanabilmiş değildir. Bu tez iki ana bölümden oluşmaktadır: 1) Birinci bölümde bir deneysel çalışma gerçekleştirilerek a) sıralı dokümanlarda kararsızlık seviyesi, b) kararsızlığı önlemek (mümkün değilse hafifletmek) için kullanılabilecek yöntemler ve c) GDA parametrelerinin eniyilenmesinde sözcük vektör temsillerinin kullanımı araştırılmıştır. Araştırma sonucunda: a) sıralı dokümanlarda da kararsızlık seviyesinin yüksek olduğu, b) konu kararsızlığını hafifletmek için çoğaltılmış konu modellerinin ortalama puanlarının kullanılabileceği ve c) GDA parametrelerinin eniyilenmesinde Skip-gram benzerlik puanının kabul edilebilir bir ölçü olduğu tespit edilmiştir. 2) İkinci bölümde, ilk bölümde önerilen yöntem kullanılarak, konu modelleme Teknoloji Yönetimi (TY) alanına uygulanmıştır. TY literatürünün zirvedeki konuları, en çok çalışılan endüstri dalları, en çok kullanılan yöntemleri ve şaşırtıcı konuları belirlenmiştir.