Struggling for reality: A sociological analysis of Turkey's internet regulations

ALMİNA SAGUŞ

Struggling for reality: A sociological analysis of Turkey's internet regulations

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ALMİNA SAGUŞ

Danışman: Mehmet Bariş Kuymulu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnternet, özellikle son 20 yılda Türkiye'deki çoğu insanın hayatının önemli bir parçası haline gelmiş,'sıradan' insanlarayeni ve bilinmeyen bir dünyanın kapısını aralamıştır. Sosyal medya platformlarının ortaya çıkması ile de onlara binlerce kişiye ulaşma fırsatı sunmuştur. İlk başta otoriterler tarafından fazla önemsenmeyen bu konu, zamanla devletlerin gündeminde kritik bir mesele halinegelmiş ve internet üzerinde kontrol sağlama ihtiyacı hissedilmiştir. Bu tez, Türkiye'de devletin internet ve sosyal medyayı düzenleme pratiklerinde, sosyopolitik gerçekliğin bir mücadele alanı olarak nasıl kurulduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, medya ile otorite arasındaki ilişkiye odaklanılmıştır. İlk olarak, Türkiye'nin dünyadaki yerinigörmek için dünya genelindeki çeşitli internet ve sosyal medya düzenlemeleri incelenmiştir. İkinci olarak, Durkheim'ın toplumsal gerçeklik ve kolektif bilinç ile Gramsci'nin kültürel hegemonya teorilerine bakılarak, argümanın teorik temeli oluşturulmuştur. Üçüncü olarak, odak Türkiye'ye çevrilmiştir. Türkiye'nin yıllar içindeki değişimini anlamak amacıyla ülkenin siyasi ve tarihsel geçmişi incelenmiş; konunun yasal yönü de tarihsel süreçle paralel olarak devamında ele alınmıştır. Sonrasında, hukuki düzenlemelerin uygulamalarını incelemek, bu düzenlemelerin doğurduğu sonuçları anlamak açısından teze katkı sağlamıştır. Son olarak, son çıkan Dezenformasyon Yasası ile ilgili haberler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiş; Türkiye'de sosyopolitik gerçekliğin nasıl inşa edildiğinin ve bu konudaki mücadelenin sorgusu yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: İnternet ve Sosyal Medya, Yasal Düzenlemeler, Sosyopolitik Gerçeklik, Kültürel Hegemonya, Sosyal Gerçeklikler