Muğla'daki Arazi Örtüsü / Arazi Kullanımı Değişimi Tespiti ve Mevcut Çevre Düzeni Planının Değişim Üzerindeki Etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Teknolojileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Övünç Ertunç

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yücel Can Severcan

Eş Danışman: Saygın Abdikan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ormanlar, atmosferik karbondioksiti dengeleyerek küresel iklim değişikliğini yavaşlatma konusunda hayati önem taşır. Öte yandan tarım alanları 2050 yılına kadar öngörülen 9,7 milyarlık dünya nüfusunu besleyebilme kapasitesiyle aşırı yoksullukla mücadele eder. Bu varlıklar bugün ve gelecek için bu denli önemli olmasına rağmen, başta gelişmekte olan ülkelerde olmak üzere tüm dünyada küçülme eğilimi göstermektedir. Türkiye'de de birçok büyükşehir, Arazi Örtüsü (AÖ)/Arazi Kullanımı (AK) değişikliği ile karşı karşıyadır. Muğla, eşsiz doğal kaynaklarıyla turizm ve maden sektörlerinin odak noktası haline gelmiş ve dolayısıyla değişimin gözlemlendiği kritik örneklerden biri olmuştur. Bu tez, Muğla'da, 1995'ten 2021'e kadar AÖ/AK elemanlarındaki mekansal-zamansal değişiklikleri ve mevcut Çevre Düzeni Planı'nın bu değişiklikler üzerindeki olası etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. İlk olarak değişim analizinin yapılacağı uydu görüntüleri En Çok Olabilirlik yöntemiyle sınıflandırılmıştır. Sınıflandırmada, orman, seyrek bitki örtüsü, su, tarım ve yapılı çevre olmak üzere beş sınıf kullanılmıştır. Daha sonra Muğla'da 1995'ten 2015'e kadar AÖ/AK değişimini gösteren tematik haritalar oluşturulmuştur. Ardından, mevcut Çevre Düzeni Planı'nın olası etkilerini gözlemlemek için 2005'ten 2021'e AÖ/AK değişimini temsil eden tematik harita oluşturulmuştur. Tematik haritalara göre, değişikliklerin en çok görüldüğü bölgelerden 11 ilgi bölgesi (ROI) belirlenmiştir. Son olarak, ROI'lerdeki Çevre Düzeni Planları incelenmiştir. Sonuç olarak, Muğla'nın artan bir hızla arazi örtüsü elemanlarını kaybettiği görülmektedir. AÖ/AK değişikliklerinin çoğunun mevcut Çevre Düzeni Planı'nda belirlenmiş olduğu söylenebilir. Öte yandan, devam eden madencilik faaliyetlerinin planda yansıtılmadığı görülmektedir. Sürdürülebilir bir gelecek için stratejik planlardan bireysel projelere kadar her düzeyde, güçlü plan hükümleri ve mekansal kararlar ile arazi örtüsü elemanları korunmalıdır.