Construction of narrative worlds in mimetic and anti-mimetic fiction: A critical reading of Possible Worlds Theory

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İNGİLİZ EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SADENUR DOĞAN ASLANTATAR

Danışman: ELİF ÖZTABAK AVCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Mümkün Dünyalar Kuramı'nın eleştirel bir okuması yoluyla mimetik ve anti-mimetik roman türlerinde anlatı dünyaları kurulumunu inceler. Mimetik kurgunun önemli bir örneği olan Charles Dickens'ın David Copperfield romanı (1850), söz konusu kuramın sunduğu edebi eleştirel araçlar aracılığıyla çözümlenir. Bu roman mimetik ilke ve gerçekçi varsayımlar üzerine kurulu olduğu için romandaki anlatı dünyalarının işleyişini Mümkün Dünyalar Kuramı ışığında etkili bir şekilde inceleyebiliriz. Bununla birlikte, aynı kuramsal araçlar, anti-mimetik kurgunun iki tipik örneğini, Laurence Sterne'nin üstkurmaca romanı Tristram Shandy (1759-1767) ve Salman Rushdie'nin tarihyazımsal üstkurmaca romanı Geceyarısı Çocukları (1981)'nı incelerken yetersiz kalmaktadır. Özdüşünümsellik ve anlatıcı müdahaleleri gibi anti-mimetik uygulamalar, Sterne'nin romanındaki anlatı dünyaları arasında karşıt bir hareketle sonuçlanır ve bu, orijinalinde mimetik türlere dayanan Mümkün Dünyalar Kuramı'nda bir revizyon gerektirir. Benzer şekilde, Rushdie'nin romanı, üstkurmaca özellikleriyle birlikte tarihin yeniden yazılmasına yönelik siyasi gündemi ile kuramın orijinal versiyonu üzerinden kapsamlı bir şekilde analiz edilemez ve bu nedenle romanın anti-mimetik uygulamalarına uyum sağlamak için başka bir revizyona daha ihtiyaç duyulur. Bu bağlamda, bu çalışma Mümkün Dünyalar Kuramı'nın hem mimetik hem de anti-mimetik kurgu türleri için ne derece etkili bir çözümleme aracı olduğunu test etmekte ve daha kapsayıcı olabilmesi için kuramsal öneriler sunmaktadır.