Domain and conventionality matter in predicate metaphor processing: A study on Turkish preschoolers
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: RÜMEYSA ERDOĞDU
Danışman: Başak Şahin Acar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Devinim metaforlarının nasıl işlendiği konusunda literatürde bir uzlaşı bulunmamaktadır. Bununla birlikte bilgimize göre, dilbilimsel ve gelişimsel faktörleri dikkate alan çocuklarda devinim metaforlarının işlenmesine odaklanan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu boşluğu doldurmak için, bu çalışma, değişen düzeylerde aşinalığı ve metaforik alanları olan devinim metaforlarının okul öncesi çocukların işleme süreçlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. 4-5 yaş arası Türkçe konuşan çocuklar (N=29, Yaş=4,7) jest temelli sözel yetilere dayanmayan bir değerlendirmenin ardından sözel bir değerlendirmeyle, devinim metaforlarını test eden çalışmamıza katıldı. Çocuklar farklı aşinalık (aşina, aşina olmayan, orijinal) ve metaforik alan (zaman, fikir, vücut) seviyelerinde değerlendirildi. Çocukların yanıtları her iki görevde de metaforik, gerçek anlamlı veya yanıt verilmedi olarak kategorilere ayrıldı. Alıcı ve ifade edici dil puanları da değerlendirildi. Çocukların yanıtları karma etkili çoklu- nominal lojistik regresyon ile karşılaştırıldı. Sonuçlar, somut metaforik alanların dolaylı işlemeyi ima eden aracın gerçek anlamını tetiklediği, soyut alanların ise doğrudan metaforik bir yoruma yol açtığını gösterdi. Ayrıca, sonuçlar aşinalık düzeylerinin metaforların işlenmesini etkilediğini destekledi. Alıcı dil ve yaş, çocukların yaşları ve dil yetenekleri arttıkça yanıt vermemeyi tercih etmek yerine diğer kategorilere yönelimlerinin arttığını ortaya çıkardı. Bilgimize göre, devinim metaforlarında aracın gerçek anlamına olan bağımlılığı katılımcıların üzerindeki metaforik alanın etkilediğini gösteren hiçbir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle, tüm metaforlar için tek ve birleşik bir işleme mekanizması olmayabileceğini, ancak metaforun alanı ve aşinalığının nasıl erişileceğini belirlediğini öneriyoruz.