Educational diagnosis and evaluation process of young children with special needs: Staff views working in guidance and research centers


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ECEM YAŞAR TÜRKEL

Danışman: Feyza Erden

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde çalışan özel eğitim öğretmenleri ve rehber öğretmenlerin, küçük çocukların eğitsel tanılama ve değerlendirme süreçlerine ilişkin görüşlerini incelemektir. Katılımcılar, Ankara'daki Rehberlik ve AraĢtırma Merkezlerinde (RAM) çalışan üç özel eğitim öğretmeni ve üç rehberlik danışmanıdır. Çalışma, nitel araştırma kapsamında çoklu vaka çalışması olarak yürütülmüş ve veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Bulgular, özel eğitim öğretmenleri ve rehberlik danışmanlarının, erken çocukluk özel eğitiminde RAM'ların rolünün çok önemli olduğunu düşündüklerini; ancak bu kurumların tek başına özel gereksinimli çocukların gereksinimlerini karşılamada çok etkili olmadığını ortaya koymuştur. Ayrıca katılımcılar, RAM, öğretmenler, aileler ve sağlık sektörü gibi diğer paydaşlar arasında iş birliğinin gerekliliğini vurgulamışlardır. Ancak RAM'ların, öğretmenlerin yetersiz bilgi ve becerileri, ailelerin iş birliğine açık olmaması, farkındalık düzeylerinin düşük olması ve sağlık kuruluşları arasında fikir birliği eksikliği gibi iş birliğini olumsuz etkileyen sorunlarla karşılaştığı belirtilmiştir. Ayrıca, ebeveynlerin farkındalığı yüksek, iş birliğine açık ve öğretmenlerin çocukların gelişimsel ihtiyaçlarını belirleyip riskleri fark ettiklerinde, birçok özel gereksinimli çocuğun özel gereksinimlerinden neredeyse hiç etkilenmediği bir düzeye ulaştığı belirtilmiştir. Benzer şekilde, erken tanı ve müdahale programlarının iyileştirilmesinin gerekliliği vurgulanmıştır. Ayrıca, aile eğitimi, öğretmen yeterliliğinin artırılması, toplumsal farkındalığın artırılması, sistemin yeniden düzenlenmesi, denetim mekanizmalarının etkinleştirilmesi ve iş yükü, yoğunluk ve personel eksikliği gibi sorunların ele alınması, karşılaşılan zorluklarla başa çıkmak için öneriler olarak sunulmuştur.