Hydrogeochemical evaluation of the impact of Gölbaşı municipality waste disposal site on groundwaters and surface waters
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Füsun Canpolat
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET ZEKİ ÇAMUR
Özet:Gölbaşı katı atık sahasının yeraltı ve yüzey sularına etkisihidrokimyasal yöntemlerle nicel olarak değerlendirilmiştir. Su seviyesi ölçümleri yeraltisularının Mogan gölünden atık sahası boyunca Eymir gölüne doğru aktığını göstermiştir. Atık sahasından süzülen sulardan etkilenen yeraltisulan, bataklık yüzey suyuyla beraber Eymir gölünü güneyden beslemektedir. Kirleticilerin katı atık sahası kuyusundan Eymir gölü güneyi kıyı çizgisine ulaşması için advektif (advective) kütle taşınma süresi yaklaşık 16 yıldır. Sahadaki sular düşük kalitelidir. Katı atık sahası yeraltisulan, mansap tarafı yeraltısularına ve bataklık ve Eymir gölü yüzey sularına taşman, yüksek konsantrasyonlardaki B, Ca, Cd, Cl, Cu, K, Ni, N03, S04, Pb, ve Zn ile karakterize edilir.Ana iyon konsantrasyonlarına göre yapılan mineral kütle transferi hesaplamaları, mansap tarafı yeraltısulan kompozisyonlarının yüzde 40-72 memba tarafı sulan ve yüzde 28-60 katı atık sahası yeraltı sulan kanşımıyla birlikte C02 çıkışı, klorit, kuvars ve kalsit çökelimi, albit çözünümü, K- Mika çökelimi ve/veya çözünümü ve yeraltısulan akım yolu boyunca su ile kil arasındaki Ca/Na-Mg/Na değişimi ile oluştuğunu göstermektedir. Eymir gölü yüzey suyu iyon konsantrasyonlan mansap tarafı yeraltısulan (yüzde 3-25) ve bataklık yüzey suyu (yüzde 75-97) iyon konsantrasyonlan kanşımıyla birlikte buharlaşma/seyrelme işlemleri, C02 çıkışı, illit, klorit, albit, silika ve kalsit çökelimi ve/veya çözünümü ve akım yolu boyunca su ve kil mineralleri arasındaki Ca/Na-Mg/Na değişimi ile oluşmaktadır. Eymir gölü yüzey suyu oluşumu ile mansap tarafı yeraltısuyu oluşumu için yapılan iz iyonlanna bağlı çökelim/çözünüm ve değişim reaksiyonlan hesaplama sonuçlan killerin (exchangers) çok miktardaki iz iyonlan içerdiğini ve sistemde buna ilişkin reaksiyonlan belirtmektedir. Sonuçlar kanşım ve seyrelme ve buharlaşmayla meydana gelen iz iyon konsantrasyon kayıp ya da kazanç miktarlarının az olduğunu göstermektedir. Sulardaki iz iyon miktarları esas olarak değişim reaksiyonlan ve az olarak da çözünüm/çökelim reaksiyonlan ile belirlenirler. Anahtar Kelimeler: Katı Atık, Gölbaşı, Yeraltısuyu, Yüzey Suyu, Hidrojeokimya, Kirlenme, Kütle Transferi