PLATFORM: AS AN EARTHLY ARCHITECTURAL GROUND

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ZEYNEP SOYSAL

Danışman: Ayşen Savaş Sargın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, mimari platformu hem mekansal hem de teorik bir araç olarak çözümleyerek mimarlık ile zemin arasındaki ilişkiyi yeniden tanımlar. Tez, zeminin verilmiş bir koşul değil, çizim, temsiliyet ve kullanım yoluyla aktif olarak inşa edilen bir yapım olduğunu öne sürer. Bu bağlamda platform, yalnızca yapısal bir taban değil; zeminin okunabilir, işlevsel ve mekansal olarak kurgulanabilir hale geldiği epistemolojik bir araç olarak ele alınır. Bu çerçevede, platform yalnızca yapısal bir taban değildir; yüzeyleri eklemleyerek, sistemler arasında aracılık ederek ve yönelim ile yerleşimi mümkün kılarak zemini okunur kılan epistemolojik bir araçtır. Platform burada edilgen bir destek değil, mimarlığın yeryüzüyle kurduğu ilişkiyi inşa eden üretici bir koşul olarak kavramsallaştırılır. Platform, zemini hem kaydeder hem de dönüştürür: kesitler üretir, kot farklılıkları tanımlar, yönlenme, erişim ve karşılaşmayı örgütler. Bu yönüyle, mimarlığın zemine hem maddi hem de temsili düzeyde nasıl yerleştiğini yeniden düşünmeye olanak sağlayan kavramsal bir mercek sunar. Tez üç ana eksen etrafında gelişir: mimari zemine dair kuramsal ve tarihsel bir çerçeve; platformun mekânsal bir kurgu olarak incelenmesi; ve platformun tekrar, modülasyon ve sahneleme yoluyla zemini kuran bir mimari öğe olarak konumlandırılması. Biçimden zemine, nesneden sürece yönelen bu düşünsel kayma sayesinde tez, mimari mekanın ele alınış biçimine dair eleştirel bir kuramsal çerçeve sunar. Platform, mimarlığın kendi disipliner temelleri üzerine düşünmesini ve zemini nasıl çizdiği, işgal ettiği ve dönüştürdüğü sorusuyla yüzleşmesini sağlayan bir unsur olarak önerilir.