THE IMPACT OF CONTEXTUAL, MULTIMODAL LANGUAGE INPUT AND CHILD'S INHIBITORY CONTROL ON THE DEVELOPMENT OF EARLY LITERACY SKILLS

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: İLKYAZ DENİZ BİLGİÇ

Danışman: Dilay Zeynep Karadöller Astarlıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Güncel alanyazında okul öncesi çocuklarda erken okuryazarlık becerilerinin akademik başarı üstündeki etkisi sıklıkla vurgulanmıştır. Okuryazarlığın gelişimi sıklıkla annenin jest kullanımı ile beraber araştırılmış olsa da, sadece sınırlı sayıda araştırma bu konuya çokboyutlu bakmıştır. Bu çalışma, çift kazançlı anne babaları içeren üçlü grupları hedeflemekte olup; çocuk kökenli etkenlerden ketleme becerilerini; aile kökenli etkenlerden ise bağlamsal ve bağlam-dışı multimodel girdileri içermektedir. İki farklı oyun oynarken doğal etkileşimleri video kaydına alınan, 60 ila 72 aylık anaokuluna giden çocukları olan kırk beş çift kazançlı aile erken okuryazarlık ile ilgili anketi doldurdu. Çocuklar aynı zamanda bir davranış ölçüm görevi tamamladı. Sonuçlar, çocuğun ketleme becerisinin erken okuryazarlık becerilerini yordadığını gösterdi. Ayrıca, babaların ikonik, işaret ve uzamsal jestleri ve toplam kullanılan jestler arasında iç-korelasyonlar bulundu. Son olarak, ebeveynlerin kız çocuklu grup ve erkek çocuklu gruplarda kullandığı jestler arasındaki farklılıklar raporlandı. Bu çalışma, erken okuryazarlık becerilerinin gelişimini çocuk ve ebeveyn olmak üzere iki farklı perspektiften incelerken çokboyutlu bir bakış açısı kullanan ilk çalışmalardan biridir. Ketleme becerilerinin önemi, babaların araştırmalarda oluşturulan üçlü gruplara dahiliyeti, ve sözel girdinin kavramsallaştırılmasındaki keşifsel ihtiyaç da tartışılmıştır.