Investigations of wheat genes involved in zinc efficiency mechanism using differential display technique
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MİNE TÜRKTAŞ
Eş Danışman: SEMRA KOCABIYIK, MAHİNUR AKKAYA
Özet:Çinko birçok enzimin yapışma katılan, bitkilerin büyümesinde ve farklılaşmasında rol alan bir metaldir. Buğday dünyada en çok tüketilen tahıl ürünlerinden birisidir. Bazı buğday türleri çinko eksikliğine karşı direnç gösterememektedir ve bu durum ürün veriminde kayıplara yol açmakla birlikte bitkilerde hastalık dirençliliğinin azalmasına ve ürün kalitesinin düşmesine de yol açmaktadır. Bazı buğday türleri ise çinko eksikliğinden etkilenmemektedir. Bu çalışmada iki farklı örnek arasındaki farklı düzeyde ifade olmuş genlerin tanımlanmasında kullanılan 'farklılık gösterimi' yöntemi kullanıldı. Çinko eksikliğine karşı en dirençli olan Kıraç-66 ekmeklik buğday türü hidroponik besi ortamında farklı çinko konsantrasyonlarında büyütüldü ve farklı zaman aralıklarında bitkilerden örnekler alındı. Bitkilerden RNA izolasyonları yapıldı ve farklılık gösterimi yöntemi uygulandı. Sonuçlar incelendikten sonra farklı ifade olan bantlar seçildi ve sekans analizi yapıldı. DNA sekans analizleri sonucunda seçilen üç bantm mevcut veritabanlannda çinko alımında görevli muhtemel genlere ait parçalar oldukları tespit edildi. Bu çalışmada farklı çinko konsantrasyonlarında büyütülen çinko eksikliğine dayanıklı bitkiler üzerine farklılık gösterimi yöntemi uygulanarak üç muhtemel gen parçası bulundu. Bu parçalar çinko taşıyıcısı, ABC taşıyıcı ve ADH (alkol dehidrogenaz) genleri ile benzerlik gösterdi. Bu üç genin çinko eksikliğine dayanıklılık mekanizmasında görev aldıkları biliniyor. Bu genler üzerine ileri çalışmalar uygulanacak. Anahtar kelimeler: Çinko eksikliği, Çinko dayanıklılığı, Farklılık gösterimi, Ekmeklik buğday, Hidroponik, ABC taşıyıcı, Çinko taşıyıcısı, Alkol Dehidrogenaz