Breathing patterns during reading speech in Turkish

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Enformatik Enstitüsü, Bilişsel Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GAMZE EŞDUR

Danışman: CENGİZ ACARTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Solunum, konuşma üretimi sürecine etkin olarak dahil olan ve okuma hızı üzerinde etkisi olan bir süreçtir. Bu tezin temel amacı, metinlerin sözdizimsel karmaşıklığı ile okuyucuların solunum örüntüleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışma, söz konusu probleme iki farklı açıdan yaklaşmaktadır. İlk olarak, sözdizimsel karmaşıklığın Türkçe okuma sırasında nefes alma sıklığı üzerindeki etkisini incelenmiştir. İkinci olarak, sözdizimsel karmaşıklığın okuyucuların cümlelerin neresinde nefes tazeleyecekleri konusundaki kararlarını etkileyip etkilemediği araştırılmıştır. Bu soruları cevaplamak için 2 basit metni sesli okuma, 2 orta karmaşık metni sesli okuma, 2 karmaşık metni sesli okuma olmak üzere üç farklı deney koşulu oluşturulmuştur. Deney sonuçları, metnin karmaşıklık düzeyinin hem nefes alma sıklığı hem de okuyucular tarafından nefes tazelemek için seçilen konumlar üzerindeki belirgin etkisini ortaya koymaktadır. Bulgular, yapay konuşmanın doğallığını artırabilecek kalıpların tasarlanması için bir veri sağlayabilir.