Re-reading of the conservation activities at the historic city of Gaziantep in the 2000s through conservation council decisions
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: İLKER TEKER
Danışman: NİMET ÖZGÖNÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Koruma alanının altyapısını oluşturan yasal, finansal ve yönetsel yapıya ilişkin olarak 2004 yılında yapılmış olan değişiklikler, Türkiye?nin koruma serüveninde yeni bir dönemin başlangıcını oluşturmuştur. Bu yeni dönemde koruma alanı için yeni olanaklar geliştirilerek, önceleri ülkenin sahip olduğu kültürel mirasın çokluğuna kıyasla yetersiz olan koruma uygulamalarında önemli miktarda artış sağlanmıştır. Koruma alanında yürürlüğe konulan değişiklikler etkilerini Türkiye?deki birçok tarihi kentte göstermiş olup, Gaziantep de bu kentlerden birisi olagelmiştir. Ancak bu dönemde gerçekleşen uygulamaların sayısında ve hızında büyük artışlar görülmüş olmasına karşın, yapılan uygulamaların niteliği ve koruma biliminin gereklilikleri ile uyumu konuları tartışıla gelmiştir. Koruma alanının Türkiye?deki mevcut yasal yapısı içerisinde; koruma kurulu kararları bu alanda gerçekleştirilen aktiviteleri düzenleyen ve her bir aktiviteye özgü hükümler içeren temel yasal belge niteliğindedir. Tez çalışmasının amacı bir örnek tarihi kentte (Gaziantep?te) 2004 sonrasında koruma alanında yaşanılan dönemi olumlulukları ve olumsuzlukları ile koruma kurulu kararları üzerinden yeniden okumaktır. Gaziantep, çok katmanlı zengin bir kültürel mirasa sahip olan bir şehirdir. Tarihi Gaziantep kenti; kalesi, geleneksel ticari merkezi, çok sayıdaki anıtsal yapısı ve bunların etrafında yer alan geleneksel konut dokuları ile birlikte günümüze kadar varlığı sürdürmüştür. Tarihi kentte zaman içerisinde çeşitli nedenlerle bozulmalar olmuş olmasına karşın, genel karakteri ve yapıları ile günümüze kadar ulaşabilmiştir. Yeni düzenlemeler ile getirilen olanaklar kullanılarak ve kentin dinamikleri harekete geçirilerek son dönemde Gaziantep?te çeşitli ölçeklerde birçok koruma uygulaması gerçekleştirilmiş; kent Türkiye?nin bu alandaki öncü kentlerden birisi olmuştur. Korumanın birçok bileşenden oluşan bir alan olması dikkate alınarak, bu yeni dönemde Gaziantep?te koruma alanında gerçekleşen gelişmeler yapılan uygulamalar, onların zemininioluşturan fiziksel, sosyo-kültüral, yönetimsel vb. yönleriyle bütünleşik bir yaklaşımla irdelenmiştir. Yapılan bu çalışmalar, alınmış olan koruma kurulu kararları ışında analiz edilmiştir. Kentin tarihi dokusunda yaşanan değişimlerin incelenmesine yönelik değer tanımları geliştirilerek, sürecin tarihi Gaziantep kentindeki etkileri ve uygulamalarına ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.Anahtar kelimeler: Kentsel koruma, koruma uygulamaları, koruma kurulları, koruma kurulu kararları, tarihi merkez, Gaziantep.