Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Başak Avcıoğlu
Danışman: NUMAN TUNA
Özet:Bu çalışmada, Datça Yarımadası koruma planlamasına ekolojik yönden bakan ve entegre bir yönetim olan ekosistem yönetimi ve ekolojik bölge koruma yaklaşımları açısından incelenmiştir. Datça Yarımadası, abiyotik özellikleri nedeniyle, relik endemik ağaç türleri, önemli habitatları ve zengin yaban hayatına nedeniyle, önemli orman alanlarından birisidir. 1980'de turizm gelişim alam ve 1990'da özel çevre koruma alam ilan edildikten sonra yanmada' da turizm gelişimleri nedeniyle pek çok sorun ortaya çıkmış ve bunun sonucunda doğal alanlar tahrip edilmiştir. Bu çalışmada, ekosistem yönetimi ve ekolojik bölge koruma yaklaşımlannın ortak basamakları olan; doğal, fiziksel, sosyo ekonomik yapının ve alan kullanımlarının belirlenmesi, ilgi gruplarının tanımlanması ve doğal sistemlere bakış açılarının değerlendirilmesi, biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditlerin ve korunması gereken öncelikli alanların belirlenmesi ve Yanmada'nın alan kullanımları açısından bölgelemesi yapılmıştır. Datça Yanmadası'nda doğal ve sosyo ekonomik yapının belirlenmesi amacıyla derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak ilgi gruplarından bilgi toplanmıştır. Elde edilen bilgiler ve değerlendirmeler sonucunda, Yanmada'da koruma açısından problemler olduğu görülmüştün i) insanlar korumaya karşı tepkilidir, ii) turizm yapılaşması ve tarımsal faaliyetler nedeniyle biyolojik çeşitlilikte tahribat olmuştur, iii) insanlar koruma konusunda bilinçsizdir, iv) biyolojik çeşitlilik konusunda bilgi ve veri eksikliği vardır, v) devlet kurumlan yönetim ve kontrol konusunda yetersizdir. Elde edilen sonuçlara göre, yoğun insan kullanımı ve baskısının bulunduğu alanlarda, ilgi gruplarının koruma çalışmalarına etkin katılımı, başarıya ulaşmada en önemli araçtır. Datça Yarımadası gibi insan baskısının yüksek olduğu alanlarda, ilgi gruplarının katılımrm sağlayan ekolojik bölge koruma ve ekosistem yönetimi gibi yaklaşımlar uygulanmalıdır.Anahtar Kelimler: Ekolojik bölge, ekosistem yönetimi, ilgi grupları, ekolojik bölge koruma, koruma alanı yönetimi