Exploring university technology transfer in Turkey: Success or failure?
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: FATİH MERT ÇİFTCİ
Danışman: İbrahim Semih Akçomak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Üniversite Teknoloji Transferi (ÜTT) akademik buluşların ticarileştirilmesi ve yeni girişimlerin oluşturulması yoluyla akademik araştırmalardan yararlanarak yenilikçi ilerlemeyi hızlandırmak için önemli bir mekanizma oluşturmaktadır. Bu şekilde, ÜTT bölgesel/ulusal kalkınmayı artırmak ve bilgiye dayalı bir ekonomi elde etmek için temel bir mekanizma olarak kabul edilir. Gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye, ÜTT'nin sağladığı ivmeden yararlanarak, potansiyel olarak geç ama önemli bir atılım hedeflemiş ve ilginç bir örnek oluşturmuştur. Kararlı bir müdahaleyle Türk devleti, ÜTT destek programları, çeşitli teşvikler ve ÜTT 'yi kolaylaştıran yeni bir patent yasası getirmiş ve bu da üniversitelerin 10 yıl gibi kısa bir sürede büyük miktarda fikri mülkiyet üretmesiyle sonuçlanmıştır. Ancak bu fikri mülkiyetlerin ticarileştirilmesinde beklenen etki gerçekleşmemiştir. Bu tez TÜBİTAK 1513 TTO Programı tarafından desteklenen 29 üniversiteyi kapsayarak, Türkiye'nin ÜTT vakasının başarılı olup olmadığını ve başarısızlık varsa bunun başlıca nedenlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, ÜTT literatürünü incelemek için yenilikçi bir yaklaşım kullanan sistematik bir literatür taramasının ardından araştırma sorusuna cevap bulmak için nicel ve nitel yaklaşımlardan oluşan karma ve sıralı bir yöntem tasarımı kullanmaktadır. İlk adımda, 29 üniversitenin verileri dikkate alınarak hiyerarşik ve aglomeratif bir küme analizi yapılmaktadır. Vakanın durumunu ve ilk aşamanın sonuçlarını daha ayrıntılı olarak incelemek için Türkiye'deki ÜTT ekosisteminde bulunan ana paydaşlardan oluşan iki ayrı odak çalışması oturumu gerçekleştirilmiştir. Son olarak, toplanan nitel veriler analiz edilmiş ve iki aşamanın bulguları bir araya getirilerek sentez yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara dayanarak, bu araştırma kapsamındaki bulguların çözümüne yönelik üç adet politika önerisi sunulmuştur.