THE DOMESTIC ROOTS OF GEOECONOMIC COMPETITION: AN INNENPOLITIK APPROACH TO SAUDI-UAE RIVALRY (2015-2020)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÖKHAN ERELİ

Danışman: Meliha Altunişik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, 2015-2020 yılları arasında Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasındaki jeoekonomik rekabetin, en iyi şekilde temel içsel faktörler üzerinden anlaşılabileceğini savunmaktadır: liderlerin algıları, ekonomik kurumlar ve projeler ve iç istikrar kaygıları. Devlet davranışında dış baskılara öncelik veren Neorealizm ve Neoklasik Realizm teorilerinin aksine, iç dinamiklere öncelik tanıyan Innenpolitik teoriler, bu rekabeti açıklamada daha isabetli bir çerçeve sunmaktadır. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve BAE Veliaht Prensi Muhammed bin Zayid'in liderlikleri, her iki ülkenin ekonomik stratejilerini ve rekabetini şekillendirmede merkezi bir rol oynamıştır. Doğrudan Yabancı Yatırım, Kamu Varlık Fonları ve ulusal çeşitlendirme projeleri—Suudi Arabistan'ın 2030 Vizyonu ve Abu Dabi 2030 Ekonomik Vizyonu gibi—bu rekabette petrol bağımlılığını azaltmak ve bölgesel liderliği pekiştirmek için hayati araçlar haline gelmiştir. Ayrıca, rejim istikrarına dair endişeler, iç iktidarın konsolidasyonu ve tehditlerin azaltılması amacıyla iç politikaları yönlendirmiştir. Bu tezin metodolojisi, bu içsel değişkenler ile dış politika sonuçları arasındaki nedensel bağları analiz etmek için süreç izleme (process tracing) yöntemini kullanmaktadır. Araştırma, bu rekabetin içsel dinamiklerine dair derinlemesine bilgiler sağlayan, bölgeden ve bölge dışından uzmanlarla yapılan görüşmelerle desteklenmektedir. Küresel Finansal Kriz (2008- 2010), Arap halk hareketleri (2011-2013) ve Asya'nın yükselen ekonomik etkisi gibi dış faktörler bu rekabeti şiddetlendirmiş olsa dahi, 2015-2020 yılları arasındaki finans, turizm ve teknoloji alanlarındaki rekabet, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve Körfez İşbirliği Konseyi'nin (GCC) siyasi dağınıklığı gibi eğilimler rekabeti daha da artmıştır. Bununla birlikte, temel itici güç, içsel siyasi ve ekonomik dinamikler olmuştur.