Between employment and unemployment: Un(der)employment experience of university graduates working at chain stores in Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: HALİL CAN İNCE
Danışman: NECMİ ERDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de geçtiğimiz on beş yılda yükseköğretimin hızla kitleselleşmesi üniversite eğitimini nüfusun önemli bir bölümü için olanaklı hale getirirken eğitimin iş bulmada sağladığı avantajı ise göreceleştirdi. Toplumun geniş kesimlerince "beyaz yaka" bir iş sahibi olmanın ve böylece "sınıf atlamanın" bir aracı olarak görülen üniversite, bugün bu işlevini büyük ölçüde yitirmiş durumda. 2022 yılı verilerine göre her on kişiden birinin bir yükseköğretim kurumuna öğrenci olarak kayıtlı olduğu Avrupa'nın en genç nüfusuna sahip ülkesi Türkiye'de, başta üniversite mezunları olmak üzere gençlerin işsizliği ülkenin en önemli sorunlarından biri olarak gösteriliyor. Hızla büyüyen bu soruna akademinin "ilgisi" de giderek büyüyor. Makroekonomik incelemelerin yanı sıra, beyaz yakalıların işsizlik deneyimlerine odaklanan çalışmaların sayısı her geçen gün artıyor. Beyaz yakalı işsizlerin deneyimlerine odaklanan söz konusu literatürün izinden giden bu çalışma, işsizlik araştırmalarının "istihdamın dışındakilerle" sınırlandırılmasına dönük bir itirazla, zincir marketlerde çalışan üniversite mezunlarının iş(sizlik) deneyimlerini inceliyor. Ankara ve İstanbul'daki zincir marketlerde çalışan, üniversitelerin en az iki yıllık bölümlerinden mezun olmuş yirmi iki çalışan ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelere dayanan çalışma, "eksik istihdam" başlığı altında ele alınarak büyük ölçüde görmezden gelinen bu deneyimi, "istihdamın kıyısında" denebilecek eşikte bir deneyim olarak ele alıyor. Böylece, işsizlik olgusuna teknik olarak istihdamın içerisinde yer alan üniversite mezunu zincir market çalışanlarının gözünden bakarken, aynı zamanda buradaki çalışma ilişkilerini, sendikalaşmayı, güvencesizleştirmeyi ve bu deneyimin muhtelif boyutlarını vurguluyor.