Baca gazlarının kükürtten arındırılması uygulamaları için farklı kökenli kireçtaşlarının reaktivitelerinin belirlenmesi.

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Mehtap Gülsün

Danışman: ÇETİN HOŞTEN

Özet:

Her yıl, milyonlarca ton kirleticinin atmosfere atıldığı günümüzde, artan nüfus ve sanayileşmeye bağlı olarak, enerji tüketimi; buna bağlı olarak da, çevreye atılan kirleticilerin miktarı sürekli artmaktadır. Kömürün yakılması sonucu oluşan kükürtdioksit, atmosferdeki en önemli kirleticilerden biridir ve canlı cansız varlıklar üzerinde olumsuz etkileri bulunmaktadır. Baca gazlarından kükürtdioksidi gidermek için ıslak ve kuru prosesler uygulanmaktadır. Islak proseslerde; baca gazı, sorbent içeren sulu çözeltiler ile temas ettirilerek, kimyasal absorpsiyon yoluyla kükürtdioksit giderimi sağlanmakta ve temizlenmiş baca gazı su buharı ile doymuş olarak sistemden çıkmaktadır. Kuru proseslerde ise, kükürtdioksit giderilmesi, gaz-katı sorbent teması ile sağlanmaktadır. Baca gazlarından kükürtdioksit'in giderilmesinde en geniş uygulama alanına sahip olan ıslak proseslerde, sorbent olarak kireç ve kireçtaşının sulu çözeltileri kullanılmaktadır. Bu proses, kireçtaşının ucuz ve kolay bulunabilen bir madde olması ile önem kazanmaktadır. Ülkemizdeki kireçtaşı yatakları bol olmakla birlikte, bazı termik santrallerimizde kurulması gündemde olan baca gazı arıtma birimlerinin hammaddesi olabilecek bu yataklanmızdaki kireçtaşlanmn reaktivitelerini araştıran sistemli bir çalışma yapılmamıştır. Bu tezde; Türkiye'nin farklı bölgelerinden getirilen 5 adet kireçtaşı numunesinin reaktivitelermin boyuta göre nasıl değiştiği, özgül yüzey alanının reaktivite üzerine etkisi ve kuru öğütme ile yaş öğütme'nin reaktivite üzerine etkileri araştırılmıştır. Deneyler sonucunda, reaktivitenin kireçtaşlanmn boyutuna göre değişim gösterdiği saptanmıştır. Reaktivite tane boyutu küçüldükçe artmaktadır. Kura ve yaş öğütmenin reaktivite üzerine önemli bir etkisi olmadığı bulunmuştur Anahtar Kelimeler: Kireçtaşı, Reaktivite, Çözünme Hızı, Baca Gazı Arıtma.