ANALYZING THE EUROCENTRIC FRAMEWORK OF PSYCHIATRISTS' NARRATIONS OF SOCIAL PROBLEMS IN TURKEY
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: GÖNÜL EZGİ AKGÜLOĞLU
Danışman: Barış Mücen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Modernleşme teorisi toplumsal olguların gündelik dilde ve kişilerin politik yorumlarını şekillendiren en baskın teorik çerçevelerden biridir. Bu çalışma Türkiye'deki psikiyatrik çalışmalarda bulunan toplumsal sorunlar üstüne yapılan yorumları sessizce düzenleyen söylemleri incelemektedir. Türkiye'deki psikiyatri tarihi geç dönem Osmanlı'da ve erken Cumhuriyet döneminde modernliğin anlamlandırılmasıyla yakınen ilişkilidir. Bu bağlantı en belirgin olarak Raşit Tahsin ve Mazhar Osman'ın psikiyatriyi bir modernleşme aracı ve Cumhuriyet döneminde devletin bir propaganda aracı olarak geliştirmesiyle görülebilir. Analiz edilen çalışmalarda modernleşme teorisine hemen hemen hiç açıkça referans verilmiyor da olsa aslında bu teorinin varsayımlarını ve değer yargılarını yinelediği öne sürülecektir. Bu çalışma içerik analizini kullanılarak analiz edilen çalışmalarda modernliğin üç farklı biçimde sahnelendiğini tartışacaktır: Oryantalizm, Oksidantalizm ve Çoklu Modernlikler. Avrupa merkezcilik bu çalışmalarca da açıkça sorgulanıyor da olsa bu tez çalışmaların her üç sahnelemede de Oryantalist önkabulleri yinelediğini savunacaktır. Batı ve batı dışı arasında keskin bir ayrım bu çalışmaların toplumsal yorumlarının başlangıç ve sonuç noktalarını oluşturuduğu için batı dışı hepten batı dışına özgü olduğu düşünülen özellikleriyle özdeşletirilirken Batı da Batı'ya bugüne kadar atfedilen anlamlarla tamamen özdeşleştirilniştir. Çalışmalar modernleşme teorisinin batı dışına atfettiği 'geri kalmışlık' anlamlarını önemli biçimlerde sorgulasa da eleştirilerini bu anlatıları tutarlı olarak oluşturan teorik tabana değil, batı dışına dair anlatıların içeriğine yönelttiği için istemeyerek eleştirdikleri anlatıları yinelemişlerdir.