Generative AI in the UX/UI design process: Defining key considerations for designer-centered tools

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİYEL TASARIM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: YASEMİN KARDELEN AKÇA

Danışman: Güzin Şen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde hızla gelişen yapay zeka araçları, UX/UI tasarımcıları tarafından iş akışlarına yoğun biçimde entegre edilmektedir. Bu durum tasarım süreçlerini hızlandırırken bu süreçlerin doğasında da değişimlere yol açmaktadır. Bu değişimler, tasarımcıların ihtiyaçlarını anlayan ve yaratıcı üretimi destekleyen yapay zeka çözümlerine yönelik gereksinimi artırmaktadır. Bu tez, UX/UI tasarım süreçlerinde kullanılmak üzere tasarımcı odaklı bir yapay zeka aracı tasarlanırken dikkate alınması gereken unsurları anlamayı hedeflemektedir. Tez kapsamında UX/UI tasarımcılarıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ve bir birlikte tasarım çalıştayından oluşan iki aşamalı kullanıcı araştırması gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması ve yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen bulgular, UX/UI tasarımcılarının yapay zekâ destekli bir destek aracından beklentilerini ortaya koymuş ve bu beklentiler, ortak tasarım atölyesinin şekillenmesinde belirleyici bir rol oynamıştır. Atölyenin sonuçları, tasarımcıların çalışma pratiklerine ve ihtiyaçlarına uyum sağlayan yapay zekâ destekli UX/UI araçlarının temel tasarım hususlarının belirlenmesine olanak sağlamıştır. Bulgular, UX/UI tasarımcılarının yapay zekâ araçlarını tasarım sürecinin farklı aşamalarında, araştırma desteği, veri analizi, fikir üretimi, UI ve görsel varlık üretimi ve prototipleme dahil olmak üzere, seçici olarak entegre ettiklerini göstermektedir. Ayrıca, bu araçların UX/UI tasarım iş akışlarında kullanımı, verimliliğin artması, iletişimin gelişmesi ve tasarımcıların yetkinliklerinin ve rollerinin genişlemesi gibi iş akışında değişikliklere yol açmaktadır. Ortak tasarım atölyesi, tasarımcıların deneyimlerini ve beklentilerini, UX/UI tasarımcıları için yapay zekâ destekli ortak tasarım araçlarına yönelik, farklı deneyim seviyelerine göre uyarlanmış özelleştirilebilir rehberlik, kesintisiz geri bildirim entegrasyonu gibi tasarım önerilerine dönüştürerek bu kalıpları daha da detaylandırmıştır.