Servants and masters: Representations of class and gender hierarchies in the Turkish novel

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: F. ÇİÇEK ÖZTEK

Danışman: NECMİ ERDOĞAN

Özet:

ÖZ HİZMETÇİLER VE EFENDİLER: TÜRK ROMANINDA SINIF VE CİNSİYET HİYERARŞİLERİNİN TEMSİLLERİ Öztek, F.Çiçek Yüksek Lisans, Sosyoloji Bölümü, Tez Yöneticisi: Yrd.Doç.Dr. Necmi Erdoğan Ocak 2002, 172 Sayfa Bu tez, hizmetçiler ve efendileri arasındaki ilişkilere bakarak, Tanzimat'tan bu güne Türk romanında sınıf ve cinsiyet hiyearşilerinin temsillerini inceleyecek. Bu amaçla, birinci ya da yan karakterlerinden birinin hizmetçi olduğu, ya da hizmetçinin izleğe etkide bulunduğu onsekiz roman çözümlenecek. Bu romanlar, Türk romanını olabildiğince iyi temsil etmek amacıyla 125 yıllık bir döneme yayılıyor ve geniş bir yelpazeden ideolojileri kapsıyor. Roman çözümlemelerinde Bakhtin'in dialojizm kavramı ile sosyolojik poetika yaklaşımı benimsenecek. Hizmetçi figürünün Batı romanındaki temsillerine bakılarak karşılaştırmalı bir çatı kurulacak. Bu figürün, ev içindeki sınıf ve cinsiyet hiyerarşilerinin kesiştiği bir yerde durduğu kabul edilerek, kadın hizmetçi bey ilişkisinde cinsiyet hiyerarşisinin, kadın hizmetçi hanım ilişkisinde ise sınıf hiyerarşisinin ön planda olduğu iddia edilecek. Son olarak, hizmetçi figüründe bir arada bulunan modern öncesi pederşahi ve modern, sınıf söylemlerinin tarihsel dönüşümleri sorgulanacak. Anahtar kelimeler: Hizmetçi, Roman, Temsil, Sınıf, Cinsiyet iv