Factors of pre-service, novice, and experienced chemistry teachers' sense of efficacy beliefs: A qualitative study
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: İREM İNCEÇAY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Esen Kondakçı
Eş Danışman: Yeşim Çapa Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, öğretmen adayı, mesleğe yeni başlayan ve deneyimli kimya öğretmenlerinin özyeterliklerini etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma için gerekli olan veriler, Ankara'da iki farklı devlet üniversitesinde kimya öğretmenliği programında öğrenim görmekte olan sekiz kimya öğretmen adayı ile devlet ve özel okullarda görev yapan mesleğe yeni başlamış yedi kimya öğretmeni ve deneyimli on kimya öğretmeni ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Verileri analiz etmek için içerik analizi ve sürekli karşılaştırmalı yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre öğretmen adayı, mesleğe yeni başlayan ve deneyimli kimya öğretmenlerinin özyeterliklerini etkileyen faktörler ''içsel'' ve ''dışsal'' faktörler olmak üzere iki ana tema şeklinde ortaya çıkmıştır. Sonuçlar, öğretmen adayları ve hizmet içi kimya öğretmenlerinin çoğunun özyeterliklerinin, Bandura'nın öne sürdüğü dört özyeterlik kaynağından biri olan ''doğrudan yaşantılar'' dan etkilendiğini göstermektedir. Bandura'nın dört özyeterlik kaynağından ''dolaylı yaşantılar'' ve ''sosyal ikna'' da öğretmenlerin özyeterliğini en fazla etkileyen faktörler olarak belirlenmiştir. Ayrıca, çalışma sonuçları ''öğretmen bilgisi,'' ''yönelim,'' ''geri bildirim,'' ''öğrenci ile ilişkili,'' ''öğretmen ile ilişkili'' ve ''öğretimde sosyal ortam'' faktörlerinin Bandura'nın dört özyeterlik kaynağı dışında öğretmen özyeterliğini etkileyen faktörler olduğunu göstermektedir. Öğretmen adaylarının en sık belirttiği f aktör "öğretmen ile ilgili faktörler"den ''öğretmen yetiştirme programının kalitesi'' olurken; ''alan bilgisi'' faktörü deneyimli kimya öğretmenlerinin ve ''pedagojik alan bilgisi'' faktörü de mesleğe yeni başlayan kimya öğretmenlerinin daha sık belirttiği faktörler olmuştur. ''Öğrenci ile ilişkili'' ve ''öğretimde sosyal ortam'' faktörleri, diğer öğretmen gruplarına göre mesleğe yeni başlayan öğretmenler tarafından daha fazla belirtilmiştir. Ayrıca, çalışma bulguları COVID 19 pandemi dönemi uzaktan eğitim "pedagojik alan bilgisi" faktörlerinin öğretmen sürecinde "alan bilgisi" ve adaylarının özyeterliğini etkilediğini göstermiştir. Çalışma kimya öğretmeni yetiştirme programları ve mesleki gelişim programlarına yönelik uygulamalar ve kimya eğitimi için öneriler sunmaktadır.